Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

भीमसेन-दुर्योधन-समागमः

Bhīmasena–Duryodhana Engagement at Sunset

अभ्यधावज्जिगीषन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम्‌ | धृष्टद्युम्मन आदि समस्त पाण्डव योद्धा आपके पुत्रकी सेनाको जीतनेकी इच्छासे युद्धमें शान्तनुनन्दन भीष्मपर ही चढ़ आये || ३३ है ।। तथैव कौरवा राजन भीष्मद्रोणपुरोगमा:,राजन! इसी प्रकार भीष्म, द्रोण आदि कौरव योद्धा भी बड़े वेगसे पाण्डव-सेनापर टूट पड़े; फिर तो दोनों दलोंमें भयंकर युद्ध होने लगा

sañjaya uvāca | abhyadhāvaj jigīṣantas tava putrasya vāhinīm | dhṛṣṭadyumna-ādayaḥ samastāḥ pāṇḍava-yoddhāḥ śāntanunandana-bhīṣmaṃ prati samabhyapatanta | tathaiva kauravā rājan bhīṣma-droṇa-purogamāḥ pāṇḍava-senām abhyadravan | tataḥ ubhayor balayoḥ ghoraṃ yuddham abhavat ||

Sañjaya berkata: Dahagakan kemenangan, seluruh bala pejuang Pāṇḍava—dipimpin oleh Dhṛṣṭadyumna—meluru menyerang tentera putera-putera tuanku, lalu menyerbu terus ke arah Bhīṣma, putera Śāntanu. Demikian juga, wahai Raja, pihak Kaurava, dengan Bhīṣma dan Droṇa di hadapan, menerjang pasukan Pāṇḍava dengan deras. Maka tercetuslah pertempuran yang menggerunkan antara kedua-dua angkatan, ketika setiap pihak, didorong oleh kesetiaan dan kehendak untuk menang, bertembung dalam tempur yang tidak mengenal henti.

अभ्यधावत्ran towards / charged
अभ्यधावत्:
TypeVerb
Rootअभि-धाव्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
जिगीषन्तःwishing to conquer
जिगीषन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootजि (desiderative: जिगीष्)
FormMasculine, Nominative, Plural, Present active (Parasmaipada)
तवof you / your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पुत्रस्यof (your) son
पुत्रस्य:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
वाहिनीम्army
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कौरवाःthe Kauravas
कौरवाः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्म-द्रोण-पुरोगमाःhaving Bhishma and Drona in front / led by Bhishma and Drona
भीष्म-द्रोण-पुरोगमाः:
TypeAdjective
Rootपुरोगम (with members: भीष्म, द्रोण)
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra (implied by 'O King' and 'your sons')
K
Kauravas
P
Pandavas
D
Dhrishtadyumna
B
Bhishma
S
Shantanu
D
Drona