Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana

Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru

संजय उवाच दक्षिणेन तु नीलस्य मेरो: पाश्वे तथोत्तरे । उत्तरा: कुरवो राजन्‌ पुण्या: सिद्धनिषेविता:,संजयने कहा--राजन्‌! नीलगिरिसे दक्षिण तथा मेरुपर्वतके उत्तरभागमें पवित्र उत्तर कुरुवर्ष है, जहाँ सिद्ध पुरुष निवास करते हैं

sañjaya uvāca dakṣiṇena tu nīlasya meroḥ pārśve tathottare | uttarāḥ kuravo rājan puṇyāḥ siddhaniṣevitāḥ ||

Sañjaya berkata: “Wahai Raja, di selatan gunung Nīla dan juga pada lereng utara Gunung Meru terletak tanah suci bernama Uttara-Kuru, suatu wilayah keramat yang sering diziarahi dan didiami para siddha (makhluk yang telah sempurna).”

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
दक्षिणेनto the south / on the southern side
दक्षिणेन:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदक्षिण
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नीलस्यof Nīla (mountain)
नीलस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनील
FormMasculine, Genitive, Singular
मेरोःof Meru
मेरोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Genitive, Singular
पार्श्वेat the side
पार्श्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Locative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उत्तरेin the north / on the northern side
उत्तरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormNeuter, Locative, Singular
उत्तराःnorthern
उत्तराः:
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पुण्याःholy/meritorious
पुण्याः:
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, Nominative, Plural
सिद्धनिषेविताःfrequented/inhabited by Siddhas
सिद्धनिषेविताः:
TypeAdjective
Rootसिद्ध-निषेवित
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
King (Dhṛtarāṣṭra)
N
Nīla mountain
M
Mount Meru
U
Uttara-Kuru
S
Siddhas

Educational Q&A

The verse frames certain regions as intrinsically sacred due to their association with siddhas (perfected beings), implying that holiness is tied to purity of place and the presence of realized ascetics—an ethical reminder that spiritual attainment sanctifies environments and guides human reverence.

Sañjaya is describing the mythic geography of the world, locating Uttara-Kuru relative to Nīla and Meru, and characterizing it as a holy realm inhabited by siddhas, as part of a broader cosmographical account within Bhīṣma Parva.