Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command

Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa

ततो देवा: सगन्धर्वा मुनयो5प्सरसो5पि च । कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययु:,तत्पश्चात्‌ ब्रह्माजीकी कही हुई उस परमार्थ-चर्चाको सुनकर देवता, गन्धर्व, मुनि और अप्सराएँ--ये सभी प्रसन्नतापूर्वक स्वर्गलोकमें चले गये

tato devāḥ sagandharvā munayo 'psaraso 'pi ca | kathāṃ tāṃ brahmaṇā gītāṃ śrutvā prītā divaṃ yayuḥ ||

Kemudian para dewa bersama para Gandharva, para muni dan para Apsara, setelah mendengar wacana tentang kebenaran tertinggi (paramārtha) yang dilagukan oleh Brahmā, semuanya dipenuhi sukacita lalu berangkat ke syurga.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
देवाःgods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
सगन्धर्वाःtogether with Gandharvas
सगन्धर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Plural
अप्सरसःApsarases (celestial nymphs)
अप्सरसः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्सरस्
FormFeminine, Nominative, Plural
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
कथाम्discourse, narration
कथाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
गीताम्sung/uttered
गीताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगीता
FormFeminine, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund)
प्रीताःpleased, delighted
प्रीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Plural
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Accusative, Singular
ययुःthey went
ययुः:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect, 3rd, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Brahmā
D
Devāḥ (gods)
G
Gandharvāḥ
M
Munayaḥ (sages)
A
Apsarasaḥ
D
Divaṃ (heaven)

Educational Q&A

The verse highlights the power of hearing (śravaṇa) a true paramārtha-kathā: when ultimate truth is proclaimed by a trustworthy source (here, Brahmā), it produces inner satisfaction (prīti) and an elevating outcome, symbolized by the listeners’ return to heaven.

Bhīṣma reports that after Brahmā delivered a sacred discourse, the assembled celestial beings—gods, Gandharvas, sages, and Apsarases—listened, became pleased, and then departed to the heavenly realm.