Shloka 37
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
Devanagari script
भुड्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन् भ्रातृभि: सहित: सुखी । दुर्हदस्तापयन् सर्वान् नन्दयंश्वापि बान्धवान्
Transliteration
bhuṅkṣvemāṃ pṛthivīṃ rājan bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sukhī | durhṛdastāpayan sarvān nandayaṃś cāpi bāndhavān ||
Translation
Wahai raja, nikmatilah dan perintahilah bumi ini dengan bahagia bersama saudara-saudaramu—menimpakan derita kepada segala musuh, sambil menggembirakan kaum kerabat dan sekutu.
Word by Word
भुङ्क्ष्वenjoy / rule (imperatively)
भुङ्क्ष्व:
TypeVerb
Rootभुज् (भुङ्क्ते)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पृथिवीम्the earth / kingdom
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भ्रातृभिःwith (your) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुखीhappy
सुखी:
TypeAdjective
Rootसुखिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्हदान्ill-wishers / enemies
दुर्हदान्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्हद
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तापयन्afflicting / tormenting
तापयन्:
TypeVerb
Rootतप् (तापयति)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
नन्दयन्gladdening / delighting
नन्दयन्:
TypeVerb
Rootनन्द् (नन्दयति)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
बान्धवान्kinsmen / relatives
बान्धवान्:
Karma
TypeNoun
Rootबान्धव
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaR
rājan (the king addressed)B
bhrātṛ (brothers)P
pṛthivī (earth/kingdom)D
durhṛd (enemies)B
bāndhava (kinsmen/relatives)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes