Previous Verse
Next Verse

Shloka 496

Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)

द्विगुणं जवमास्थाय कम्पयंश्नरणैर्महीम्‌ । भगदत्तसे प्रेरित होकर कालके भेजे हुए यमराजकी भाँति वह मदसख्रावी गजराज दूने वेगका आश्रय ले अपने पैरोंकी धमकसे इस पृथ्वीको कँपाता हुआ उन सबकी ओर दौड़ा

sañjaya uvāca | dviguṇaṃ javam āsthāya kampayañ charaṇair mahīm |

Sanjaya berkata: Dengan menggandakan kelajuannya, gajah perkasa itu menggoncang bumi dengan hentakan kakinya ketika ia menerjang ke hadapan—laksana Maut sendiri dilepaskan di medan perang, digerakkan oleh perintah Bhagadatta.

द्विगुणम्twofold, doubled
द्विगुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्विगुण
FormNeuter, Accusative, Singular
जवम्speed, swiftness
जवम्:
Karma
TypeNoun
Rootजव
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थायhaving assumed/taken (to)
आस्थाय:
Karma
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
कम्पयन्shaking, causing to tremble
कम्पयन्:
Karta
TypeVerb
Rootकम्प्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
चरणैःwith (his) feet
चरणैः:
Karana
TypeNoun
Rootचरण
FormMasculine, Instrumental, Plural
महीम्the earth
महीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhagadatta
E
elephant (gajarāja)
E
earth (mahī)