Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

वराश्चनरनागानां शरीरप्रभवा तदा | परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी,रणक्षेत्रमें बड़े वेगसे रक्तकी नदी बह चली, जो देखनेमें बड़ी भयानक थी। हाथियोंके शरीर उसके भीतर शिलाखण्डोंके समान जान पड़ते थे। खून और मांस कीचड़के समान प्रतीत होते थे। बड़े-बड़े हाथी, घोड़े और मनुष्योंके शरीरोंसे ही वह नदी निकली थी और परलोकरूपी समुद्रकी ओर प्रवाहित हो रही थी। वह रक्त-मांसकी नदी गीधों और गीदड़ोंको आनन्द प्रदान करनेवाली थी

sañjaya uvāca |

varāś ca nara-nāgānāṃ śarīra-prabhavā tadā |

paralokārṇava-mukhī gṛdhra-gomāyu-modinī ||

Sañjaya berkata: Ketika itu meluaplah sebuah sungai yang lahir daripada tubuh babi hutan, manusia, dan gajah—mengalir menuju lautan alam selepas mati. Sungai itu menggembirakan burung nasar dan serigala-jakal. Di medan perang, sungai darah mengalir deras, tampak amat menggerunkan; tubuh gajah di dalamnya kelihatan seperti bongkah-bongkah batu, dan darah serta daging bagaikan lumpur. Daripada jasad gajah, kuda, dan manusia itulah sungai itu muncul, lalu menghala ke samudera alam sana—menjadi kegembiraan bagi pemakan bangkai.

वराःexcellent, choice
वराः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नरनागानाम्of the man-elephants (elephants among men / great elephants)
नरनागानाम्:
TypeNoun
Rootनरनाग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
शरीरप्रभवाःarising from bodies
शरीरप्रभवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशरीरप्रभव (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
परलोकार्णवमुखीhaving its mouth/opening toward the ocean of the other world
परलोकार्णवमुखी:
Karta
TypeAdjective
Rootपरलोकार्णवमुखी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
गृध्रगोमायुमोदिनीdelighting vultures and jackals
गृध्रगोमायुमोदिनी:
Karta
TypeAdjective
Rootगृध्रगोमायुमोदिनी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
battlefield (raṇakṣetra)
R
river of blood and flesh (implied)
P
paraloka (the other world)
A
arṇava (ocean)
V
vultures (gṛdhra)
J
jackals (gomāyu)
B
boars (varāḥ)
M
men (narāḥ)
E
elephants (nāgāḥ)