Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Rajo-dhūli-saṃmūḍha-saṅgrāmaḥ

The Dust-Obscured Battle and Mutual Charges

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्बोजश्च सुदक्षिण: । बृहत्क्षत्रस्थ दायाद: सैन्धवश्चल जयद्रथ:,राजन! उन रथियोंके नाम ये हैं--कोसलनरेश बृहदबल, मगधदेशीय जयत्सेन, शल्यके प्रतापी पुत्र रुक्मरथ, अवन्ति-के राजकुमार विन्द और अनुविन्द, काम्बोजराज सुदक्षिण तथा बृहत्क्षत्रके पुत्र सिन्धुराज जयद्रथ

sañjaya uvāca | vindānuvindāv āvantyau kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ | bṛhatkṣatrastha dāyādaḥ saindhavaś cala jayadrathaḥ ||

Sañjaya berkata: Vindā dan Anuvindā, para putera Avanti; Sudakṣiṇa, raja Kāmboja; dan Jayadratha dari Sindhu, pewaris keturunan Bṛhatkṣatra—merekalah para pahlawan kereta perang yang masyhur.

विन्दVind(a) (a prince of Avanti)
विन्द:
Karta
TypeNoun
Rootविन्द (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुविन्दौAnuvinda (and another, as a pair) / the two (Vind and Anuvinda) as dual
अनुविन्दौ:
Karta
TypeNoun
Rootअनुविन्द (नाम)
FormMasculine, Nominative, Dual
अवन्त्यौthe two from Avanti / the two Avanti princes
अवन्त्यौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवन्ती (जनपद/देशनाम)
FormFeminine, Nominative, Dual
काम्बोजःthe Kamboja (king/warrior)
काम्बोजः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम्बोज (जनपद/देशनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुदक्षिणःSudakṣiṇa
सुदक्षिणः:
Karta
TypeNoun
Rootसुदक्षिण (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहत्क्षत्रस्थdwelling in/connected with Bṛhatkṣatra (lineage/house)
बृहत्क्षत्रस्थ:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहत्क्षत्र + स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
दायादःheir/descendant
दायादः:
Karta
TypeNoun
Rootदायाद
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवःthe Sindhu king (Saindhava)
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ (नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vindā
A
Anuvindā
A
Avanti
K
Kāmboja
S
Sudakṣiṇa
B
Bṛhatkṣatra
S
Sindhu (Saindhava)
J
Jayadratha

Educational Q&A

The verse highlights how royal lineage and political alliances draw many rulers into war. It implicitly points to the ethical tension in kṣatriya life: duty to clan and allies can propel one into violence, showing how dharma in a royal context is often entangled with obligation and power.

Sañjaya is enumerating prominent chariot-warriors aligned for battle, naming the Avanti princes Vindā and Anuvindā, Sudakṣiṇa of Kāmboja, and Jayadratha of Sindhu (linked to the Bṛhatkṣatra line). This is part of the battlefield roll-call describing the forces present.