Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)

बहुधादारयन्‌ क्रुद्धा विषाणैरितरेतरम्‌ । गण्डस्थलसे मदकी धारा बहानेवाले विशालकाय गजराज कुपित हो दूसरे हाथियोंसे टक्कर लेते हुए अपने दाँतोंके आघातसे एक-दूसरेको नाना प्रकारसे विदीर्ण करने लगे ।। ६ षू “व सतोरणपताकैश्न वारणा वरवारणै:,महाराज! कितने ही हाथी तोरण और पताकाओंसहित वेगशाली महाकाय एवं श्रेष्ठ गजराजोंसे भिड़कर उनके दाँतोंके आघातसे अत्यन्त पीड़ित हो आतुर भावसे चिग्घाड़ रहे थे

bahudhā dārayann kruddhā viṣāṇair itaretaram | gaṇḍasthaleṣu madakī dhārā bahanti iva vāraṇāḥ ||

Sañjaya berkata: Dalam kemarahan, gajah-gajah itu mengoyak sesama mereka dengan gading dalam pelbagai cara. Dari pelipis mereka mengalir cairan musth, ketika makhluk-makhluk perkasa itu bertembung dalam amukan perang—gambaran momentum buta peperangan, apabila kekuatan dan keangkuhan, tanpa kendalian, menjadi alat kebinasaan bersama.

बहुधाin many ways
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा
दारयन्tearing, rending
दारयन्:
Karta
TypeVerb
Root√दॄ (दारयति)
Formpresent active, masculine, nominative, plural
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (from √क्रुध्)
Formmasculine, nominative, plural
विषाणैःwith tusks
विषाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootविषाण
Formneuter, instrumental, plural
इतरेतरम्each other (reciprocally)
इतरेतरम्:
Karma
TypePronoun
Rootइतरेतर
Formmasculine, accusative, singular, reciprocal; used adverbially with sense 'each other'

संजय उवाच

S
Sañjaya
E
elephants (vāraṇāḥ)
T
tusks (viṣāṇa)
E
elephant temples (gaṇḍasthala)
M
must/rut-fluid (mada)