Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)

निष्कूजा: समपद्यन्त दृढसत्त्वा महाबला: । धैर्यको दृढ़तापूर्वक धारण किये रहनेवाले दूसरे महाबली वीर बाणोंके आघातसे पीड़ित हो क्लेश सहन करते हुए भी मौन ही रहते थे--अपनी वेदना प्रकाशित नहीं करते थे ।। ४३ कक . अन्ये च विरथा: शूरा रथमन्यस्य संयुगे,महाराज! कुछ वीर पुरुष अपना रथ भग्न हो जानेके कारण युद्धमें पृथ्वीपर गिरकर दूसरेका रथ माँग रहे थे, इतनेहीमें बड़े-बड़े हाथियोंके पैरोंसे वे कुचल गये। उस समय उनके रक्तरंजित शरीर फूले हुए पलाशके समान शोभा पा रहे थे

sañjaya uvāca | niṣkūjāḥ samapadyanta dṛḍhasattvā mahābalāḥ | anye ca virathāḥ śūrā ratham anyasya saṃyuge mahārāja |

Sañjaya berkata: Para pahlawan perkasa yang berjiwa teguh menanggung hentaman dalam diam; walau ditembusi anak panah, mereka tidak menjerit, tidak menzahirkan derita. Yang lain—para gagah yang kereta perangnya telah hancur—rebah ke tanah di tengah pertempuran dan merayu meminta kereta lain; namun sebelum sempat diselamatkan, mereka diremukkan di bawah kaki gajah-gajah besar. Tubuh mereka yang berlumur darah, membengkak dan koyak, tampak seperti bunga palāśa yang sedang mekar—keindahan yang bertembung dengan ngeri perang.

निष्कूजाःsilent, not crying out
निष्कूजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्कूज
FormMasculine, Nominative, Plural
समपद्यन्तthey remained/they endured (came to a state)
समपद्यन्त:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
दृढसत्त्वाःof firm courage/resolve
दृढसत्त्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढसत्त्व
FormMasculine, Nominative, Plural
महाबलाःvery mighty
महाबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'mahārāja')
W
warriors (śūrāḥ)
C
chariot (ratha)
E
elephants (gaja)
P
palāśa (flower/tree)