Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha

पुत्रार्थो विहितो होष वार्धके परिपालनम्‌ | श्रुतिरेषा हि विप्रषें त्रिषु लोकेषु शाश्वती,पुत्र होनेका यही फल है कि वह वृद्धावस्थामें पिताकी रक्षा करे। ब्रह्मर्षे! तीनों लोकोंमें यह सनातन श्रुति प्रसिद्ध है

putrārtho vihito hoṣa vārdhake paripālanam | śrutir eṣā hi vipraṛṣe triṣu lokeṣu śāśvatī ||

Anak itu berkata: “Wahai resi yang mulia! Tujuan seorang anak lelaki diperintahkan adalah ini—agar dia melindungi dan memelihara ayahnya pada usia tua. Wahai Brahmarṣi, inilah ajaran śruti yang kekal, termasyhur di tiga alam.”

पुत्रार्थःthe purpose/benefit of a son
पुत्रार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्रार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
विहितःis enjoined/ordained
विहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-धा (धातु: धा) → विहित
FormMasculine, Nominative, Singular
होःbe / may you be (O ...)
होः:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु: अस्) (लोट्/आशीर्लिङ्-प्रयोगः; संबोधनार्थे)
FormImperative (Lot), 2nd, Singular
वार्धकेin old age
वार्धके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवार्धक
FormNeuter, Locative, Singular
परिपालनम्protection/care (maintenance)
परिपालनम्:
Karta
TypeNoun
Rootपरि-पालन
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रुतिःscriptural tradition/authoritative saying
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular
एषाthis
एषा:
Karta
TypePronoun
Rootएतद् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक: एषा)
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
TypeNoun
Rootविप्रर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
त्रिषुin three
त्रिषु:
Adhikarana
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Plural
शाश्वतीeternal/perennial
शाश्वती:
Karta
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormFeminine, Nominative, Singular

पुत्र उवाच

P
putra (son)
P
pitā (father)
V
vipraṛṣi/brahmarṣi (sage addressed)
T
tri-loka (the three worlds)
Ś
śruti (Vedic revelation)

Educational Q&A

That the dharmic purpose of having a son includes the obligation to protect, maintain, and personally care for one’s father in old age; this duty is grounded in śruti (Vedic authority) and treated as universally valid.

A son is speaking to a revered Brahmarṣi, justifying or affirming a course of action by citing an established śruti principle: filial responsibility—especially the care of parents in their vulnerable old age—is a timeless norm recognized across the three worlds.