Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Muñjavān on Himavat: Maheśvara’s abode, Śiva-stuti, and sacrificial gold

Chapter 8

(लभन्ते गाणपत्यं च तदेकाग्रा हि मानवा: | कि पुनः: स्वर्णभाण्डानि तस्मात्‌ त्वं गच्छ मा चिरम्‌ ।। मद त्तरं हि ते लाभ हस्त्यश्वोष्टादिभि: सह ।) जो लोग भगवान्‌ शंकरमें अपने मनको एकाग्र करते हैं, वे तो गणपति-पदको भी प्राप्त कर लेते हैं, फिर सुवर्णमय पात्र पा लेना कौन बड़ी बात है। अतः तुम शीघ्र वहाँ जाओ, विलम्ब न करो। हाथी, घोड़े और ऊँट आदिके साथ तुम्हें वहाँ महान्‌ लाभ प्राप्त होगा ।। सुवर्णमाहरिष्यन्तस्तत्र गच्छन्तु ते नरा: । इत्युक्त: स वचस्तेन चक्रे कारन्धमात्मज:,तुम्हारे सेवकलोग सुवर्ण लानेके लिये वहाँ जायेँ। उनके ऐसा कहनेपर करन्धमके पौजत्र मरुत्तने वैसा ही किया

Saṃvarta uvāca | labhante gāṇapatyaṃ ca tad-ekāgrā hi mānavāḥ | ki punaḥ svarṇa-bhāṇḍāni tasmāt tvaṃ gaccha mā ciram || mad-uttaraṃ hi te lābha hasty-aśvoṣṭādibhiḥ saha | suvarṇam āhariṣyantas tatra gacchantu te narāḥ | ity uktaḥ sa vacas tena cakre kārandham-ātmajaḥ Maruttaḥ ||

Saṃvarta berkata: “Manusia yang menumpukan fikiran dengan tumpuan tunggal dan bhakti kepada Śaṅkara boleh mencapai bahkan kedudukan yang terkait dengan Gaṇapati; apatah lagi memperoleh bejana-bejana emas—apa besarnya itu? Maka pergilah segera—jangan berlengah. Di sana engkau akan meraih keuntungan besar, bersama gajah, kuda, unta, dan seumpamanya. Biarkan orang-orangmu pergi ke sana untuk membawa pulang emas.” Setelah dinasihati demikian, Marutta, keturunan Karaṇdhama, pun bertindak sebagaimana diperintahkan.

लभन्तेthey obtain
लभन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
गाणपत्यंthe state/position of being (a follower/attainer of) Gaṇapati; Gaṇapatya status
गाणपत्यं:
Karma
TypeNoun
Rootगाणपत्य
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
एकाग्राःsingle-pointed, concentrated
एकाग्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकाग्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मानवाःmen, humans
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुनःagain; moreover
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
स्वर्णभाण्डानिgolden vessels
स्वर्णभाण्डानि:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्णभाण्ड
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formप्रथमा, एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
Formलोट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
चिरम्for long; long (time)
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिर
मत्than me/from me
मत्:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formपञ्चमी, एकवचन
तरम्greater (comparative)
तरम्:
TypeAdjective
Rootतर (प्रत्यय)
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेto you/for you; your
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन
लाभःgain, profit
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हस्त्यश्वोष्टादिभिःwith elephants, horses, camels, etc.
हस्त्यश्वोष्टादिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootहस्त्यश्वोष्टादि
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह

संवर्त उवाच

S
Saṃvarta
Ś
Śaṅkara (Śiva)
G
Gaṇapati (Gaṇeśa)
M
Marutta
K
Karaṇdhama
G
golden vessels
G
gold
E
elephants
H
horses
C
camels

Educational Q&A

Single-minded devotion to Śiva is presented as so potent that it can confer exalted spiritual status (gāṇapatya); therefore, worldly gains like gold and wealth are portrayed as comparatively easy and secondary. The verse frames material prosperity as an incidental outcome when higher devotion and resolve are present.

Saṃvarta urges Marutta to act quickly and send his men to fetch gold, assuring him of abundant gains including valuable livestock. Marutta, described as a descendant of Karaṇdhama, follows Saṃvarta’s instruction.