Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
आजीवं सर्वभूतानां सर्वप्राणभूतां गति: । एतद् ब्रह्मवनं नित्यं तस्समिं श्वरति क्षेत्रवित्,यह जगत् एक ब्रह्मवन है। अव्यक्त प्रकृति इसका आदि है। पाँच महाभूत, दस इन्द्रियाँ और एक मन--इन सोलह विशेषोंतक इसका विस्तार है। यह चराचर प्राणियोंसे भरा हुआ है। सूर्य और चन्द्रमा आदिके प्रकाशसे प्रकाशित है। ग्रह और नक्षत्रोंसे सुशोभित है। नदियों और पर्वतोंके समूहसे सब ओर विभूषित है। नाना प्रकारके जलसे सदा ही अलंकृत है। यही सम्पूर्ण भूतोंका जीवन और सम्पूर्ण प्राणियोंकी गति है। इस ब्रह्मवनमें क्षेत्रज्ञ विचरण करता है
ājīvaṁ sarvabhūtānāṁ sarvaprāṇabhūtāṁ gatiḥ | etad brahmavanaṁ nityaṁ tasmin śarati kṣetrajñaḥ ||
Dewa Vāyu berkata: “Inilah mata pencarian segala makhluk dan haluan terakhir bagi semua yang hidup. Alam semesta yang kekal ini disebut ‘rimba Brahman’; di dalamnya Sang Knower of the Field (Diri yang sedar) bergerak ke sana ke mari. Maka hendaklah dunia dilihat sebagai keseluruhan yang luas dan teratur, disokong oleh sumber yang tidak termanifest dan ditembusi oleh kesedaran—agar keterikatan dan ketakutan berundur, diganti dengan kebijaksanaan yang membezakan.”
वायुदेव उवाच