Shloka 9
मरुत्तोपाख्यान-प्रस्तावः — Genealogy to Marutta and the Logistics of Royal Sacrifice
Devanagari script
तमपास्य च तद्राज्ये तस्य पुत्र सुवर्चसम् । अभ्यषिज्चन्त राजेन्द्र मुदिता हाभवंस्तदा,राजेन्द्र! उसे राज्यसे हटाकर प्रजाने उसीके पुत्र सुवर्चाको राजाके पदपर अभिषिक्त कर दिया। उस समय प्रजावर्गको बड़ी प्रसन्नता हुई
Transliteration
tam apāsya ca tad-rājye tasya putra suvarcasam | abhyaṣiñcanta rājendra muditā hābhavaṃs tadā ||
Translation
Vyāsa berkata: “Setelah menyingkirkannya dari takhta itu, rakyat menobatkan puteranya, Suvarcas, sebagai raja melalui upacara pentahbisan. Wahai raja yang utama, pada waktu itu rakyat amat bersukacita.”
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अपास्यhaving removed/ousted
अपास्य:
TypeVerb
Rootअप + अस् (अपास्) / अप + आस् (अप-आस्)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), non-finite
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तत्in that
तत्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
राज्येkingdom
राज्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Locative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
सुवर्चसम्Suvarchas (the illustrious one)
सुवर्चसम्:
Karma
TypeAdjective (proper name used as noun)
Rootसुवर्चस्
FormMasculine, Accusative, Singular
अभ्यषिञ्चन्they anointed
अभ्यषिञ्चन्:
TypeVerb
Rootअभि + सिच्
Formलङ् (Imperfect), Past, 3rd, Plural, Parasmaipada
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
मुदिताःdelighted
मुदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुदित
FormMasculine, Nominative, Plural
अभवन्became / were
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
Formलङ् (Imperfect), Past, 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
Vyasa (speaker)S
SuvarcasT
the subjects/people (prajāḥ)T
the kingdom/kingship (rājya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes