Pañcahotṛ-Vidhāna and the Dispute of the Five Vāyus (पञ्चहोतृविधानम् — पञ्चवायूनां श्रेष्ठत्वविवादः)
व्यानेन सम्भृतो वायुस्ततोदान: प्रवर्तते । उदाने सम्भूतो वायु: समानो नाम जायते,ब्राह्मणने कहा--प्रिये! वायु प्राणके द्वारा पुष्ट होकर अपानरूप, अपानके द्वारा पुष्ट होकर व्यानरूप, व्यानसे पुष्ट होकर उदानरूप, उदानसे परिपुष्ट होकर समानरूप होता है। एक बार इन पाँचों वायुओंने सबके पूर्वज पितामह ब्रह्माजीसे प्रश्न किया--'भगवन्! हममें जो श्रेष्ठ हो उसका नाम बता दीजिये, वही हमलोगोंमें प्रधान होगा”
vyānena sambhṛto vāyus tatodānaḥ pravartate | udāne sambhūto vāyuḥ samāno nāma jāyate |
Brahmana itu berkata: “Apabila angin hayat disokong oleh vyāna, ia berfungsi sebagai udāna; dan apabila disokong oleh udāna, angin hayat yang sama muncul sebagai apa yang disebut samāna. Demikianlah, dipelihara dan disokong berturut-turut, hembusan-hembusan itu mengambil peranan masing-masing. Pada suatu ketika, lima angin ini mendekati Brahmā, datuk agung segala makhluk, lalu berkata: ‘Wahai Tuhan yang mulia, nyatakanlah siapa antara kami yang śreṣṭha (terbaik); biarlah dia dianggap ketua kami.’”
ब्राह्मण उवाच