Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सप्तहोतृ-विधानम् एवं इन्द्रिय–मनःसंवादः

The Seven Hotṛs and the Debate of Senses and Mind

घ्राणं जिद्दा ततदश्नक्षुः श्रोत्रं बुद्धिर्मनस्तथा । न स्पर्शानधिगच्छन्ति त्वक्‌ च तानधिगच्छति,नासिका, जीभ, आँख, कान, बुद्धि और मन--ये स्पर्शका अनुभव नहीं कर सकते; किंतु त्वचाको उसका ज्ञान होता है

ghrāṇaṁ jihvā tathā cakṣuḥ śrotraṁ buddhir manas tathā | na sparśān adhigacchanti tvak ca tān adhigacchati ||

Brahmana itu berkata: “Hidung, lidah, mata, telinga, akal budi dan minda—tiada satu pun dapat menangkap sentuhan. Hanya kulit sahaja yang benar-benar mengenalinya.”

घ्राणम्nose (organ of smell)
घ्राणम्:
Karta
TypeNoun
Rootघ्राण
FormNeuter, Nominative, Singular
जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta
TypeNoun
Rootजिह्वा
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्that (i.e., touch)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अश्नक्षुःperceived/experienced
अश्नक्षुः:
TypeVerb
Rootअश्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Plural, Parasmaipada
श्रोत्रम्ear (organ of hearing)
श्रोत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रोत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
not
:
TypeIndeclinable
Root
स्पर्शान्touches/tactile objects
स्पर्शान्:
Karma
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Accusative, Plural
अधिगच्छन्तिapprehend/come to know
अधिगच्छन्ति:
TypeVerb
Rootअधि-गम्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
त्वक्skin
त्वक्:
Karta
TypeNoun
Rootत्वच्
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तान्those (touches)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
अधिगच्छतिapprehends/knows
अधिगच्छति:
TypeVerb
Rootअधि-गम्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (Brāhmaṇa speaker)
घ्राण (nose)
जिह्वा (tongue)
चक्षुः (eye)
श्रोत्र (ear)
बुद्धि (intellect)
मनस् (mind)
त्वक् (skin)
स्पर्श (touch)