Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः

Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma

जो धर्मके अनुसार बर्ताव करता है, वह जहाँ जिस अवस्थामें हो, वहाँ उसी स्थितिमें उसको अपने कर्मानुसार उत्तम फलकी प्राप्ति होती है और वह धीरे-धीरे अधिक काल बीतनेपर संसार-सागरसे तर जाता है ।। एवं पूर्वकृतं कर्म नित्यं जन्तु: प्रपद्यते । सर्व तत्कारणं येन विकृतोडयमिहागत:,इस प्रकार जीव सदा अपने पूर्वजन्मोंमें किये हुए कर्मॉंका फल भोगता है। यह आत्मा निर्विकार ब्रह्म होनेपर भी विकृत होकर इस जगत्‌में जो जन्म धारण करता है, उसमें कर्म ही कारण है

evaṁ pūrvakṛtaṁ karma nityaṁ jantuḥ prapadyate | sarvaṁ tatkāraṇaṁ yena vikṛto ’yam ihāgataḥ ||

Sesiapa yang berkelakuan menurut dharma, di mana pun dan dalam keadaan apa pun, dalam keadaan itu juga dia memperoleh hasil yang baik menurut karmanya; dan sedikit demi sedikit, apabila masa berlalu panjang, dia menyeberangi lautan samsara. Demikianlah makhluk hidup sentiasa menemui akibat perbuatan yang dilakukan pada masa lampau. Sesungguhnya karma itulah sebab yang menjadikan diri ini—walaupun pada hakikatnya Brahman yang tidak berubah—tampak seolah-olah berubah lalu mengambil kelahiran di dunia ini, mengalami menurut perbuatannya.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
पूर्वकृतम्done previously (former)
पूर्वकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्वकृत
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
जन्तुःliving being
जन्तुः:
Karta
TypeNoun
Rootजन्तु
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रपद्यतेattains, resorts to, undergoes
प्रपद्यते:
TypeVerb
Rootप्र + पद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्कारणम्its cause
तत्कारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootतत्कारण
FormNeuter, Nominative, Singular
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
विकृतःmodified, transformed
विकृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootविकृत
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
आगतःcome, arrived (i.e., born/entered)
आगतः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ + गम्
FormMasculine, Nominative, Singular

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (speaker)
जन्तु (living being)
आत्मा (self)
ब्रह्म (Brahman)
कर्म (karma)

Educational Q&A

Past actions (pūrvakṛta karma) inevitably bear fruit: the embodied being repeatedly meets their results. Even though the self is, in essence, changeless Brahman, embodiment and worldly experience are explained as arising due to karma—karma is presented as the operative cause for birth and the seeming transformation.

A Brahmin speaker delivers a doctrinal explanation within the Ashvamedhika Parva, emphasizing moral causality: beings experience outcomes shaped by prior deeds, and the cycle of birth in the world is linked to karma, despite the self’s ultimate unchanging nature.