Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle

अथवा ते स्वभावो<यं येन पार्थावकृष्यसे । दृष्टवा सभागतां कृष्णामेकवस्त्रां रजस्वलाम्‌ । मिषतां पाण्डवेयानां न तस्य स्मर्तुमिच्छसि,अथवा पार्थ! आपका यह स्वभाव ही है, जिससे आप आदृष्ट होते हैं। पाण्डवोंके देखते-देखते एकवस्त्रधारिणी रजस्वला कृष्णा सभामें घसीट लायी गयी। आप उसे उस अवस्थामें देखकर भी अब उसकी याद करना नहीं चाहते

athavā te svabhāvo ’yaṃ yena pārthāvakṛṣyase | dṛṣṭvā sabhāgatāṃ kṛṣṇām ekavastrāṃ rajasvalām | miṣatāṃ pāṇḍaveyānāṃ na tasya smartum icchasi |

Atau adakah itu semata-mata tabiatmu sendiri, wahai Pārtha, yang membuatmu mengundur diri? Engkau telah melihat Kṛṣṇā (Draupadī) diseret masuk ke balairung—berpakaian hanya sehelai kain dan dalam keadaan haid—sedang putera-putera Pāṇḍu memandang. Namun kini engkau tidak mahu walau mengingati dirinya dalam keadaan itu?

अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
स्वभावःnature, disposition
स्वभावः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
अवकृष्यसेyou are dragged down / you are pulled away
अवकृष्यसे:
TypeVerb
Rootअवकृष्
FormPresent, Atmanepada (Passive-like middle usage), Second, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada sense, Prior action
सभागताम्come to the assembly
सभागताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसभागत
FormFeminine, Accusative, Singular
कृष्णाम्Krishna (Draupadi)
कृष्णाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Accusative, Singular
एकवस्त्राम्wearing a single garment
एकवस्त्राम्:
TypeAdjective
Rootएकवस्त्र
FormFeminine, Accusative, Singular
रजस्वलाम्menstruating
रजस्वलाम्:
TypeAdjective
Rootरजस्वला
FormFeminine, Accusative, Singular
मिषताम्while (they) were looking on
मिषताम्:
TypeVerb
Rootमिष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Plural
पाण्डवेयानाम्of the Pandavas
पाण्डवेयानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डवेय
FormMasculine, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
तस्यof that (event)/of her
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
स्मर्तुम्to remember
स्मर्तुम्:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formतुमुन् (infinitive)
इच्छसिyou wish/desire
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Parasmaipada, Second, Singular
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
पार्थO Partha
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyudeva)
पार्थ (Pārtha/Arjuna)
कृष्णा (Kṛṣṇā/Draupadī)
पाण्डवेय (the Pāṇḍavas)
सभा (the royal assembly/court)