Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Vyāsa’s Boon-Offer and Dhṛtarāṣṭra’s Remorse in the Forest Assembly (आश्रमवासिक पर्व, अध्याय ३६)

युधिष्ठिर बोले--भगवान्‌! गड्जाके किनारे रहनेवाले मनुष्य मेरे पास आकर कहा करते हैं कि महामनस्वी महाराज धुृतराष्ट्र इन दिनों बड़ी कठोर तपस्यामें लगे हुए हैं ।। अपि दृष्टस्त्वया तत्र कुशली स कुरूद्वह: । गान्धारी च पृथा चैव सूतपुत्रश्न संजय:,क्या आपने भी उन्हें देखा है? वे कुरुश्रेष्ठ वहाँ कुशलसे तो हैं न? गान्धारी, कुन्ती तथा सूतपुत्र संजय भी सकुशल हैं न?

Yudhiṣṭhira uvāca— api dṛṣṭas tvayā tatra kuśalī sa kurūdvahaḥ | gāndhārī ca pṛthā caiva sūtaputraś ca sañjayaḥ ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai yang mulia! Adakah tuan melihat Dhṛtarāṣṭra di sana—yang terunggul antara kaum Kuru? Adakah baginda sejahtera? Dan adakah Gāndhārī serta Pṛthā (Kuntī) juga selamat dan sihat, begitu juga Sañjaya, anak kepada sais kereta?”

अपिalso / indeed / (interrogative) whether
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
FormAvyaya
दृष्टःseen
दृष्टः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPast passive participle; masculine nominative singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine; instrumental singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
FormAvyaya
कुशलीwell / safe / in good health
कुशली:
TypeAdjective
Rootकुशलिन्
FormMasculine nominative singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine nominative singular
कुरूद्वहःbest of the Kurus
कुरूद्वहः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरूद्वह
FormMasculine nominative singular
गान्धारीGandhari
गान्धारी:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine nominative singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
पृथाPritha (Kunti)
पृथा:
Karta
TypeNoun
Rootपृथा
FormFeminine nominative singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
एवindeed / also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
FormAvyaya
सूतपुत्रःson of the charioteer (Sanjaya)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine nominative singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine nominative singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dhṛtarāṣṭra
G
Gāndhārī
P
Pṛthā (Kuntī)
S
Sañjaya
K
Kuru dynasty

Educational Q&A

Even after devastating conflict, dharma includes continued concern for the welfare of elders and former adversaries; compassion and responsibility do not end with victory.

Yudhiṣṭhira inquires of a visitor (implicitly someone who has been to the forest āśrama) whether Dhṛtarāṣṭra is safe and well, and asks similarly about Gāndhārī, Kuntī, and Sañjaya living with him.