Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Vidura’s Message to Dhṛtarāṣṭra: Authorization for Dāna and Public Welfare (विदुरवाक्यम्—दानानुज्ञा)

द्वैपायनप्रसादाच्च त्वमपीदं तपोवनम्‌ । राजन्नवाप्य दुष्प्रापां गतिमग्र्यां गमिष्यसि,नरेश्वर! व्यासजीकी कृपासे तुम भी इसी तपोवनमें आ पहुँचे हो। अब यहाँ तपस्या करके दुर्लभ सिद्धिका आश्रय ले श्रेष्ठ गति प्राप्त कर लोगे

Dvaipāyana-prasādāc ca tvam apīdaṃ tapovanam | rājan avāpya duṣprāpāṃ gatim agryāṃ gamiṣyasi, nareśvara ||

Nārada berkata: “Dengan rahmat Dvaipāyana (Vyāsa), tuanku juga, wahai raja, telah sampai ke rimba pertapaan ini. Setelah tiba di sini, tuanku akan menjalani tapa dan mencapai keadaan tertinggi yang jarang dan sukar diraih—suatu takdir yang mulia, wahai tuan manusia.”

द्वैपायन-प्रसादात्from the grace of Dvaipayana (Vyasa)
द्वैपायन-प्रसादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्वैपायनप्रसाद
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
तपोवनम्forest of austerities (hermitage-grove)
तपोवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootतपोवन
FormNeuter, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
अवाप्यhaving attained / having reached
अवाप्य:
TypeVerb
Rootअव + आप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
दुष्प्रापाम्hard to obtain
दुष्प्रापाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुष्प्राप
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state/goal, course, destiny
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
अग्र्याम्highest, excellent
अग्र्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअग्र्य
FormFeminine, Accusative, Singular
गमिष्यसिyou will go / you will attain
गमिष्यसि:
TypeVerb
Rootगम्
FormSimple Future (लृट्), Second, Singular, Parasmaipada
नर-ईश्वरO lord of men (king)
नर-ईश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
D
Dvaipāyana (Vyāsa)
R
rājan (the king addressed)
T
tapovana (forest of austerities)