Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
शुक्रोउज़िराश्वैव कविश्व विद्वां- स्तथा ह्ुगस्त्यो नारदपर्वतौ च | भगुर्वसिष्ठ: कश्यपो गौतमश्न विश्वामित्रो जमदग्निश्व राजन्,राजन! ऐसा निश्चय करके शुक्र, अंगिरा, विद्वान् कवि, अगस्त्य, नारद, पर्वत, भृगु, वसिष्ठ, कश्यप, गौतम, विश्वामित्र, जमदग्नि, गालव मुनि, अष्टक, भरद्वाज, अरुन्धती, वालखिल्यगण, शिबि, दिलीप, नहुष, अम्बरीष, राजा ययाति, धुन्धुमार और पूरु--ये सभी राजर्षि तथा ब्रह्मर्षि वज्रधारी महानुभाव वृत्रहन्ता शतक्रतु इन्द्रको आगे करके यात्राके लिये निकले और सभी तीर्थोमें घूमते हुए माघ मासकी पूर्णिमा तिथिको पुण्यसलिला कौशिकी नदीके तटपर जा पहुँचे
bhīṣma uvāca | śukro 'ṅgirāś caiva kaviś ca vidvān tathā hy agastyo nārada-parvatau ca | bhṛgur vasiṣṭhaḥ kaśyapo gautamaś ca viśvāmitro jamadagniś ca rājan | gālavaḥ aṣṭako bharadvājo 'rundhatī vālkhyilya-gaṇāḥ śibiḥ dilīpo nahuṣo 'mbarīṣaḥ yāyātiḥ rājā dhundhumāraḥ puruś ca | ete sarve rājarṣayaś ca brahmarṣayaś ca vajradharaṃ vṛtrahantaṃ śatakratum indram agrataḥ kṛtvā yātrārthaṃ niryayuḥ | sarva-tīrthāni paryaṭantaḥ māgha-māsa-pūrṇimāyāṃ puṇya-salilāyāḥ kauśikyā nadī-tīre samupajagmuḥ ||
Bhishma berkata: “Wahai Raja! Setelah tekad dimantapkan, Shukra, Angiras, resi Kavi yang berilmu, Agastya, Narada dan Parvata, Bhrigu, Vasistha, Kashyapa, Gautama, Vishvamitra, dan Jamadagni—bersama Galava, Ashtaka, Bharadvaja, Arundhati, rombongan Valakhilya, serta para resi-raja: Shibi, Dilipa, Nahusha, Ambarisha, Raja Yayati, Dhundhumara, dan Puru—semuanya berangkat menempuh perjalanan suci. Mereka menempatkan Indra, pemegang vajra, pembunuh Vritra, pelaksana seratus yajña, sebagai pemimpin; lalu mengelilingi tirtha-tirtha, hingga pada purnama bulan Māgha mereka tiba di tebing Sungai Kaushiki yang berair suci.”
भीष्म उवाच
The verse highlights an ethical model: even the most accomplished sages and righteous kings undertake tīrtha-yātrā with firm resolve, seeking purification, merit, and the maintenance of dharmic order through disciplined travel, sacred bathing, and reverence for holy places.
Bhishma enumerates a large assembly of brahmarṣis and rājarṣis who set out together on pilgrimage, placing Indra at the forefront, visiting many tīrthas, and finally reaching the bank of the Kaushiki river on the auspicious full-moon day of Māgha.