यां रात्रि जायते जीवो यां रात्रि च विनश्यति । एतस्मिन्नन्तरे यद् यत् सुकृतं तस्य भारत,भरतनन्दन! जीव जिस रातको जन्म लेता है और जिस रातको उसकी मौत होती है-- इन दोनों रात्रियोंके बीचमें जीवनभर वह जो-जो पुण्यकर्म करता है, भरतश्रेष्ठ! उसने आजीवन जो कुछ होम, दान तथा तप किया होता है, उसका वह सब कुछ उस प्रतिज्ञा- भंगके पापसे नष्ट हो जाता है
bhīṣma uvāca |
yāṃ rātri jāyate jīvo yāṃ rātri ca vinaśyati |
etasminn antare yad yat sukṛtaṃ tasya bhārata bharatanandana |
Bhishma berkata: “Wahai keturunan Bharata, malam ketika makhluk hidup dilahirkan dan malam ketika ia mati—di antara dua malam itu, apa jua kebajikan yang dilakukannya dalam hidup menjadi sia-sia. Segala yang dicapainya melalui yajña (korban suci), sedekah, dan tapa dihancurkan oleh dosa memungkiri ikrar yang khidmat.”
भीष्म उवाच
Bhishma stresses the ethical gravity of keeping one’s pledged word: a single breach of a solemn vow can nullify the spiritual fruits of a lifetime of meritorious acts such as sacrifice, charity, and austerity.
In the Anushasana Parva’s instructional setting, Bhishma addresses Yudhiṣṭhira and frames human life as the interval between birth-night and death-night, using that span to emphasize how vow-breaking can overwhelm accumulated merit.