Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)

तत्र श्रुतिस्तु परमा सुवर्ण दक्षिणेति वै । एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पितामह यथातथम्‌,इनमें सुवर्ण सबसे उत्तम दक्षिणा है--ऐसा श्रुतिका वचन है, अतः पितामह! मैं इस विषयको यथार्थ रूपसे सुनना चाहता हूँ

yudhiṣṭhira uvāca |

tatra śrutis tu paramā suvarṇa-dakṣiṇeti vai |

etad icchāmy ahaṃ śrotuṃ pitāmaha yathā-tatham ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Dalam hal ini, kesaksian kitab suci (Śruti) yang tertinggi benar-benar menyatakan bahawa emas ialah dakṣiṇā—upah persembahan korban—yang paling utama. Wahai Datuk (Pitāmaha), aku ingin mendengar daripada tuan kebenaran tentang perkara ini, tepat sebagaimana adanya.”

तत्रthere; in that matter
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
श्रुतिःthe Vedic revelation; scripture
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut; indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
परमाsupreme; highest
परमा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Nominative, Singular
सुवर्णgold
सुवर्ण:
Karta
TypeNoun
Rootसुवर्ण
FormNeuter, Nominative, Singular
दक्षिणाgift; sacrificial fee
दक्षिणा:
Karta
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वैindeed; surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
एतत्this (matter)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छामिI desire; I wish
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive)
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाas; according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
तथम्so; thus; truly
तथम्:
TypeIndeclinable
Rootतथम्

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
Pitāmaha (Bhīṣma)
Ś
Śruti (Vedic revelation)
S
Suvarṇa (gold)
D
Dakṣiṇā (ritual gift)

Educational Q&A

The verse foregrounds śruti (Vedic revelation) as the highest authority in matters of ritual and gifting, and raises the ethical question of what constitutes the सर्वोत्तम (supreme) dakṣiṇā—here identified as gold—inviting a precise, truthful explanation rather than mere hearsay.

During Bhīṣma’s instruction on dharma in the Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira asks the grandsire to clarify a scriptural claim he has heard: that gold is the highest form of dakṣiṇā. He requests an accurate account ‘as it truly is’ (yathā-tatham).