Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Go-mahātmyam: Pavitrāṇāṃ Pavitraṃ

Cows and Ghee as Supreme Purifiers

हृष्ट-पुष्ट, सुलक्षणा, जवान तथा उत्तम गन्धवाली गायकी सभी लोग प्रशंसा करते हैं। जैसे नदियोंमें गंगा श्रेष्ठ हैं, वैसे ही गौओंमें कपिला गौ उत्तम मानी गयी है ।। युधिछिर उवाच कस्मात्‌ समाने बहुलाप्रदाने सद्धिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम्‌ । विशेषमिच्छामि महाप्रभावं श्रोतुं समर्थो5स्मि भवान्‌ प्रवक्तुम्‌,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! किसी भी रंगकी गायका दान किया जाय, गोदान तो एक-सा ही होगा? फिर सत्पुरुषोंने कपिला गौकी ही अधिक प्रशंसा क्‍यों की है? मैं कपिलाके महान्‌ प्रभावको विशेषरूपसे सुनना चाहता हूँ। मैं सुननेमें समर्थ हूँ और आप कहनेमें

Yudhiṣṭhira uvāca: kasmāt samāne bahulāpradāne sadbhiḥ praśastaṃ kapilāpradānam | viśeṣam icchāmi mahāprabhāvaṃ śrotuṃ samartho 'smi bhavān pravaktum ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai datuk, jika sedekah seekor lembu pada dasarnya sama sahaja tanpa mengira warnanya dan memberi pahala yang melimpah, mengapa orang-orang berbudi khusus memuji pemberian lembu kapilā (berwarna perang keemasan)? Aku ingin mendengar secara khusus kuasa besar dan keistimewaan pemberian itu. Aku mampu mendengar, dan engkau mampu menerangkan.”

हृष्टjoyful, delighted
हृष्ट:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त; √हृष्)
FormFeminine, Nominative, Singular
पुष्टाwell-nourished
पुष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootपुष्ट (कृदन्त; √पुष्)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुलक्षणाhaving good marks/auspicious features
सुलक्षणा:
Karta
TypeAdjective
Rootसुलक्षण (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
जवतीswift, quick
जवती:
Karta
TypeAdjective
Rootजवत् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाand, also; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उत्तमगन्धवतीhaving excellent fragrance
उत्तमगन्धवती:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तम-गन्धवत् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
गायकीa cow
गायकी:
Karta
TypeNoun
Rootगाय (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वेall (people)
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकाःpeople
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रशंसन्तिpraise
प्रशंसन्ति:
TypeVerb
Root√शंस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
नदीषुamong rivers
नदीषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Plural
गङ्गाGanga
गङ्गा:
Karta
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रेष्ठाbest, foremost
श्रेष्ठा:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
गोषुamong cows
गोषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Plural
कपिलाthe tawny (kapilā) cow
कपिला:
Karta
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
गौःcow
गौः:
Karta
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
उत्तमाexcellent, best
उत्तमा:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
मन्यतेis considered
मन्यते:
TypeVerb
Root√मन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Root√वच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
कस्मात्why? from what reason?
कस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
समानेwhen (it is) the same/equal
समाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
बहुलाप्रदानेin the giving of a bahulā (cow)/in cow-gift generally
बहुलाप्रदाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबहुला-प्रदान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
सद्भिःby the good/virtuous (people)
सद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्रशस्तम्praised, commended
प्रशस्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (कृदन्त; √शंस्)
FormNeuter, Nominative, Singular
कपिलाप्रदानम्the gift of a kapilā cow
कपिलाप्रदानम्:
Karta
TypeNoun
Rootकपिला-प्रदान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
विशेषम्the special reason/particularity
विशेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Root√इष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
महाप्रभावम्of great power/effect
महाप्रभावम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहा-प्रभाव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Root√श्रु
FormInfinitive (Tumun)
समर्थःcapable
समर्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवक्तुम्to speak/tell
प्रवक्तुम्:
TypeVerb
Root√वच्
FormInfinitive (Tumun)

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
Pitāmaha (Bhīṣma)
K
kapilā gauḥ (tawny cow)