Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna

Utility Gifts

कुबेरमिव रक्षांसि शतक्रतुमिवामरा: । ज्ञातयस्त्वानुजीवन्तु सुहृदश्च परंतप

kubheram iva rakṣāṃsi śatakratum ivāmarāḥ | jñātayas tvānujīvantu suhṛdaś ca paraṃtapa ||

Bhīṣma berkata: “Semoga para Rākṣasa mengiringi engkau sebagaimana mereka mengiringi Kubera; semoga para dewa abadi mengiringi engkau sebagaimana mereka mengiringi Śatakratu (Indra). Semoga kaum kerabatmu hidup bersandar padamu, dan semoga para sahabat yang mengasihimu juga berdiri di sisimu, wahai penumpas musuh.”

कुबेरम्Kubera
कुबेरम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
रक्षांसिRakshasas/demons
रक्षांसि:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Nominative, Plural
शतक्रतुम्Shatakratu (Indra)
शतक्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अमराःthe immortals/gods
अमराः:
Karta
TypeNoun
Rootअमर
FormMasculine, Nominative, Plural
ज्ञातयःkinsmen/relatives
ज्ञातयः:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वाyou (object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अनुजीवन्तुmay (they) live depending on / subsist by
अनुजीवन्तु:
TypeVerb
Rootअनु-जीव्
FormImperative (Vidhi-lin), 3rd, Plural
सुहृदःfriends, well-wishers
सुहृदः:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
परंतपO scorcher of foes (epithet)
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kubera
R
Rākṣasas
Ś
Śatakratu (Indra)
A
Amarāḥ (Devas)
J
Jñātayaḥ (kinsmen)
S
Suhṛdaḥ (well-wishers)

Educational Q&A

The verse frames ideal sovereignty and moral authority as naturally attracting loyal support: just as cosmic rulers have their retinues, a righteous and powerful leader becomes a refuge for relatives and friends, sustaining them through protection and patronage.

Bhīṣma is offering a formal blessing and auspicious wish to the addressed hero, invoking well-known divine models (Kubera and Indra) to express the hope that various groups—powerful allies, kinsmen, and friends—will gather around and thrive under his leadership.