Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः

Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission

पुनरेव च विप्रर्षि: प्रोवाच कुशिकं नूपम्‌ | सभार्यों मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम्‌,अनेक प्रकारके वस्त्र ला-लाकर उनकी सेवामें समर्पित किये जाते थे। जब ब्रह्मर्षि च्यवन मुनि इन सब कार्योमें कोई छिद्र न देख सके, तब फिर राजा कुशिकसे बोले--“तुम स्त्रीसहित रथमें जुत जाओ और मैं जहाँ कहूँ, वहाँ मुझे शीघ्र ले चलो”

punar eva ca viprarṣiḥ provāca kuśikaṃ nṛpam | sa-bhāryo māṃ rathenāśu vaha yatra bravīmy aham ||

Bhishma berkata: “Kemudian sekali lagi, brahmarshi itu berkata kepada Raja Kushika: ‘Bersama isterimu, pasangkanlah dirimu pada kereta dan bawalah aku dengan segera ke mana sahaja yang aku perintahkan.’” Dalam kisah ini, perintah itu datang selepas tempoh layanan yang teliti dan ujian yang berterusan; apabila resi tidak menemukan kesalahan pada perilaku raja, baginda memperberat ujian, menuntut kerendahan hati, ketaatan, dan penguasaan diri yang tidak berganjak—lebih tinggi daripada kebanggaan dan keselesaan diraja.

पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
विप्रर्षिःthe brahmin-sage
विप्रर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्रर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
कुशिकम्to/at Kushika (the king)
कुशिकम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुशिक
FormMasculine, Accusative, Singular
नृपम्the king
नृपम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Accusative, Singular
he
:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भार्यःwife
भार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
वहcarry/drive (me)
वह:
TypeVerb
Rootवह्
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
ब्रवीमिI say/tell
ब्रवीमि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Brahmarshi (Chyavana)
K
King Kushika
K
Kushika's wife
C
Chariot (ratha)