Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu

Gṛhastha-Vrata

इध्मार्थ तु गते तस्मिन्नग्निपुत्रे सुदर्शने । अतिर्थित्राह्मण: श्रीमांस्तामाहौघवती तदा,एक दिन अम्निपुत्र सुदर्शन जब समिधा लानेके लिये बाहर चले गये, उसी समय उनके घरपर एक तेजस्वी ब्राह्मण अतिथि आया और ओघवतीसे बोला--

idhmārthaṁ tu gate tasminn agniputre sudarśane | atithir brāhmaṇaḥ śrīmāṁs tām āha oghavatīṁ tadā ||

Bhishma berkata: Ketika Sudarśana, putera Agni, keluar untuk mengumpul kayu api, pada saat itu juga seorang tetamu Brahmin yang bercahaya wibawa tiba di rumah mereka dan berkata kepada Oghavatī.

इध्मार्थम्for the purpose of fuel-sticks
इध्मार्थम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootइध्मार्थ
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), masculine, locative, singular
तस्मिन्in him/when he
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, locative, singular
अग्निपुत्रेin the son of Agni
अग्निपुत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्निपुत्र
Formmasculine, locative, singular
सुदर्शनेin/when Sudarśana
सुदर्शने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुदर्शन
Formmasculine, locative, singular
अतिथिःa guest
अतिथिः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिथि
Formmasculine, nominative, singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formmasculine, nominative, singular
श्रीमन्splendid, illustrious
श्रीमन्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमन्
Formmasculine, nominative, singular
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, accusative, singular
आहsaid
आह:
TypeVerb
Rootअह्
Formलिट् (perfect), 3, singular, परस्मैपद
ओघवतीम्Oghavatī
ओघवतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootओघवती
Formfeminine, accusative, singular
तदाthen/at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Sudarshana (Agniputra)
A
Agni
O
Oghavati
B
Brahmin guest (Atithi)
F
firewood (idhma)