Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजस: । अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शूणु । यच्छुत्वा मनुजव्याप्र सर्वान्‌ कामानवाप्स्यसि,जो वेदोंके भी वेद, उत्तम वस्तुओंमें भी परम उत्तम, तेजके भी तेज, तपके भी तप, शान्त पुरुषोंमें भी परम शान्त, कान्तिकी भी कान्ति, जितेन्द्रियोंमें भी परम जितेन्द्रिय, बुद्धिमानोंकी भी बुद्धि, देवताओंके भी देवता, ऋषियोंके भी ऋषि, यज्ञोंके भी यज्ञ, कल्याणोंके भी कल्याण, रुद्रोंके भी रुद्र, प्रभावशाली ईश्वरोंकी भी प्रभा (ऐश्वर्य), योगियोंके भी योगी तथा कारणोंके भी कारण हैं। जिनसे सम्पूर्ण लोक उत्पन्न होते और फिर उन्हींमें विलीन हो जाते हैं, जो सम्पूर्ण भूतोंके आत्मा हैं, उन्हीं अमित तेजस्वी भगवान्‌ शिवके एक हजार आठ नामोंका वर्णन मुझसे सुनिये। पुरुषसिंह! इसका श्रवणमात्र करके आप अपनी सम्पूर्ण कामनाओंको प्राप्त कर लेंगे

sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ | aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya me śṛṇu | yac chrutvā manujavyāghra sarvān kāmān avāpsyasi ||

Vāyu berkata: “Dengarlah daripadaku, wahai harimau di antara manusia, seribu lapan (1008) nama Śarva—Hara yang bercahaya tanpa batas, yang telah menjadi Diri segala makhluk. Dengan mendengarnya sahaja, engkau akan memperoleh segala tujuan dan hajat yang engkau inginkan.”

सर्वभूतात्मभूतस्यof him who has become the Self of all beings
सर्वभूतात्मभूतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसर्व-भूत-आत्म-भूत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
हरस्यof Hara (Śiva)
हरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
अमिततेजसःof (one) of immeasurable splendor
अमिततेजसः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootअमित-तेजस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
अष्टोत्तरeight more (i.e., plus eight)
अष्टोत्तर:
Visheshana
TypeAdjective
Rootअष्ट-उत्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नाम्नाम्of names
नाम्नाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Plural
शर्वस्यof Śarva (Śiva)
शर्वस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
मेfrom me / of me
मे:
Sambandha
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
FormAblative/Genitive (enclitic), Singular
शृणुhear (listen)
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
यत्which/that (introducing relative clause)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
मनुजव्याघ्रO tiger among men
मनुजव्याघ्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमनुज-व्याघ्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
कामान्desires (wishes)
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अवाप्स्यसिyou will obtain
अवाप्स्यसि:
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
FormSimple Future (लृट्), Second, Singular, Parasmaipada

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
हर (Hara/Śiva)
शर्व (Śarva/Śiva)

Educational Q&A

The verse frames Śiva (Hara/Śarva) as the indwelling Self of all beings and presents devotional listening to his 1008 names as a potent spiritual practice, promising fulfillment of aims—implying that aligning oneself with the supreme inner reality yields both worldly and higher attainments.

Vāyu begins the phalaśruti-style introduction to a Śiva-nāma list: he addresses a noble listener (“tiger among men”) and announces that he will recite the thousand-and-eight names of Śiva, assuring that mere hearing of the recitation grants the listener desired results.