Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

तमध्वरे शंसितार: स्तुवन्ति रथन्तरे सामगाश्र स्तुवन्ति । त॑ ब्राह्मणा ब्रद्ममन्त्रै: स्तुवन्ति तस्मै हविरध्वर्यव: कल्पयन्ति

tam adhvare śaṁsitāraḥ stuvanti rathantare sāmagāś ca stuvanti | taṁ brāhmaṇā brahmamantraiḥ stuvanti tasmai havir adhvaryavaḥ kalpayanti ||

Bhishma berkata: “Dalam upacara korban suci, para pembaca pujian memuji-Nya; para penyanyi himne Sāman memuji-Nya melalui lantunan Rathantara. Para Brahmin yang mengetahui Veda menyanjung-Nya dengan mantra-mantra suci, dan para pendeta Adhvaryu dengan tertib menetapkan bahagian persembahan korban bagi-Nya dalam ritual.”

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अध्वरेin the sacrifice
अध्वरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअध्वर
FormMasculine, Locative, Singular
शंसितारःreciters/praisers
शंसितारः:
Karta
TypeNoun
Rootशंसितृ
FormMasculine, Nominative, Plural
स्तुवन्तिpraise
स्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
रथन्तरेin/with the Rathantara (Sāman)
रथन्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथन्तर
FormNeuter, Locative, Singular
सामगाःSāma-chanters
सामगाः:
Karta
TypeNoun
Rootसामग
FormMasculine, Nominative, Plural
स्तुवन्तिpraise
स्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्रह्ममन्त्रैःwith Vedic (brahman) mantras
ब्रह्ममन्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्ममन्त्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्तुवन्तिpraise
स्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Dative, Singular
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अध्वर्यवःAdhvaryu priests
अध्वर्यवः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्वर्यु
FormMasculine, Nominative, Plural
कल्पयन्तिprepare/assign
कल्पयन्ति:
TypeVerb
Rootकॢप्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Yes

भीष्म उवाच

B
Bhishma
Y
yajña (sacrifice)
R
Rathantara Sāman
Ś
śaṁsitāraḥ (reciters)
S
sāmagāḥ (Sāman chanters)
B
brāhmaṇāḥ (Brahmins)
A
adhvaryavaḥ (Adhvaryu priests)
H
havis (oblation)

Educational Q&A

The verse teaches that the Supreme is the central recipient and meaning of Vedic sacrifice: every class of priest—reciters, Sāman-chanters, mantra-knowing Brahmins, and the Adhvaryu who handles offerings—directs praise and oblations to Him, showing ritual as coordinated devotion grounded in dharma.

Bhishma is describing how, within a properly conducted yajña, different officiants perform their specialized roles—recitation, chanting, mantra-praise, and allotting oblations—yet all these actions converge on honoring the same divine object of worship.