Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)

ऋग्भिर्यमनुशासन्ति तत्त्वे कर्मणि बहवृचा:,ऋग्वेदके विद्वान तात्चिक यज्ञकर्ममें ऋग्वेदके मन्त्रोंद्वारा जिनकी महिमाका गान करते हैं, यजुर्वेदके ज्ञाता द्विज यज्ञमें यजुर्मन्त्रोंद्वारा दक्षिणाग्नि, गार्हपत्य और आहवनीय--इन त्रिविध रूपोंसे जाननेयोग्य जिन महादेवजीके उद्देश्यसे आहुति देते हैं तथा शुद्ध बुद्धिसे युक्त सामवेदके गानेवाले विद्वान्‌ साममन्त्रोंद्वारा जिनकी स्तुति गाते हैं, अथर्ववेदी ब्राह्मण ऋत, सत्य एवं परब्रह्मगामसे जिनकी स्तुति करते हैं, जो यज्ञके परम कारण हैं, वे ही ये परमेश्वर समस्त यज्ञोंके परमपति माने गये हैं

ṛgbhir yam anuśāsanti tattve karmaṇi bahvṛcāḥ | yajurvedake vidvān tātchika yajñakarmameṃ ṛgvedake mantroṃdvārā jinkī mahimākā gān karate haiṃ, yajurvedake jñātā dvija yajñameṃ yajurmantroṃdvārā dakṣiṇāgni, gārhapatya aura āhavanīya—ina trividh rūpoṃ se jānane-yogya jin mahādevajīke uddheśyase āhuti dete haiṃ tathā śuddha buddhise yukta sāmavedake gānevāle vidvān sāma-mantroṃdvārā jinkī stuti gāte haiṃ, atharvavedī brāhmaṇa ṛta, satya evaṃ parabrahma-gāmase jinkī stuti karate haiṃ, jo yajñake parama kāraṇa haiṃ, ve hī ye parameśvara samasta yajñoṃke paramapati māne gaye haiṃ

Vāyu bersabda: Para sarjana Ṛgveda (Bahvṛca) menasihati dan memuji-Nya dengan himpunan Ṛg, dalam hakikat yang benar tentang upacara dan perbuatan. Kaum dwija yang mengetahui Yajurveda mempersembahkan oblation kepada-Nya dalam yajña dengan rumusan Yajus, mengenali-Nya sebagai tiga api suci—Dakṣiṇāgni, Gārhapatya, dan Āhavanīya. Para penyanyi Sāmaveda yang berhati suci melagukan pujian kepada-Nya dengan melodi Sāman. Para Brahmana Atharvaveda memuliakan-Nya melalui jalan Ṛta (tertib kosmik), Satya (kebenaran), dan jalan yang menuju Brahman Tertinggi. Kerana Dialah sebab tertinggi bagi yajña, maka Dia diakui sebagai Tuhan Yang Maha Tinggi dan Penguasa segala yajña.

ऋग्भिःby/with the Ṛk-verses
ऋग्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋच्
FormFeminine, Instrumental, Plural
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुशासन्तिpraise/recite (in instruction), extol
अनुशासन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-शास्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तत्त्वेin (his) true nature / in reality
तत्त्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Locative, Singular
कर्मणिin ritual action / in rites
कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
बहवृचाःthe Bahvṛcas (Ṛgveda-knowers)
बहवृचाः:
Karta
TypeNoun
Rootबह्वृच
FormMasculine, Nominative, Plural

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
M
Mahādeva (Śiva)
Ṛgveda
Y
Yajurveda
S
Sāmaveda
A
Atharvaveda
D
Dakṣiṇāgni
G
Gārhapatya
Ā
Āhavanīya
P
Parabrahman