Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

कालयुक्तधर्मविवेकः

Discerning Dharma in Accord with Time

निर्दय: सर्वभूतानां नित्यमुद्रेगकारक: । अपि कीटपिपीलानामशरण्य: सुनिर्घण:

nirdayaḥ sarvabhūtānāṁ nityam udvegakārakaḥ | api kīṭapipīlānām aśaraṇyaḥ sunirghaṇaḥ || evaṁbhūto naro devi nirayaṁ pratipadyate |

Mahesvara bersabda: “Wahai Dewi, seorang yang tidak berbelas kasihan kepada semua makhluk, yang sentiasa menimbulkan ketakutan dan kegelisahan, yang begitu kejam sehingga serangga dan semut pun tidak mendapat perlindungan daripadanya—orang yang demikian, dengan sifatnya itu, jatuh ke neraka.”

निर्दयःmerciless
निर्दयः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्दय
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
उद्रेगकारकःcausing agitation/terror
उद्रेगकारकः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्रेगकारक
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कीटपिपीलानाम्of insects and ants
कीटपिपीलानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकीटपिपील
FormMasculine, Genitive, Plural
अशरण्यःnot giving refuge; not a protector
अशरण्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशरण्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सुनिर्घणःvery cruel
सुनिर्घणः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुनिर्घण
FormMasculine, Nominative, Singular
एवंभूतःsuch; of this kind
एवंभूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootएवंभूत
FormMasculine, Nominative, Singular
नरःman
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
देविO goddess
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Vocative, Singular
निरयम्hell
निरयम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिरय
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिपद्यतेattains; goes to
प्रतिपद्यते:
TypeVerb
Rootप्रति√पद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrīmaheśvara (Mahādeva/Śiva)
D
Devī (the Goddess, addressed)
K
kīṭa (insects)
P
pipīlā (ants)
N
niraya (hell)

Educational Q&A

Relentless cruelty and violence toward living beings—especially the habit of causing fear and harm without compassion—constitute serious adharma and lead to painful karmic results, described here as falling into niraya (hell).

Maheshvara addresses Devī and characterizes a violently cruel person—merciless to all creatures, even insects and ants—and declares the consequence: such a person attains niraya, underscoring the moral gravity of habitual harm.