Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्

Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct

देवि! इन्हीं शुभ कर्मों और आचरणोंसे शूद्र ब्राह्मणत्वको प्राप्त होता है और वैश्य क्षत्रियत्वको ।। शूद्रकर्माणि सर्वाणि यथान्यायं यथाविधि । शुश्रूषां परिचर्या च ज्येछ्ठे वर्णे प्रयत्नत:

Devi! imaiḥ śubha-karmabhiḥ ācāraṇaiś ca śūdro brāhmaṇatvaṁ prāpnoti vaiśyaś ca kṣatriyatvam. śūdra-karmāṇi sarvāṇi yathā-nyāyaṁ yathā-vidhi; śuśrūṣāṁ paricaryāṁ ca jyeṣṭhe varṇe prayatnataḥ.

Maheshvara bersabda: “Wahai Dewi, dengan amal-amal yang baik lagi membawa berkat serta tata laku yang berdisiplin ini, seorang Śūdra boleh mencapai martabat Brāhmaṇa, dan seorang Vaiśya boleh mencapai darjat Kṣatriya. Hendaklah segala kewajipan seorang Śūdra dilaksanakan menurut keadilan dan menurut aturan yang ditetapkan—terutama khidmat yang tekun dan bakti yang setia kepada varṇa yang lebih tinggi (yang lebih tua), dengan usaha bersungguh-sungguh.”

शूद्रकर्माणिall duties/acts of a Śūdra
शूद्रकर्माणि:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्रकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
यथाas, according to
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अन्यायम्injustice (i.e., not unjustly)
अन्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्याय
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, according to
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
विधिrule, prescribed method
विधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Locative, Singular
शुश्रूषाम्service, attentive obedience
शुश्रूषाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुश्रूषा
FormFeminine, Accusative, Singular
परिचर्याम्attendance, waiting upon
परिचर्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरिचर्या
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ज्येष्ठेin/with the superior (elder/higher)
ज्येष्ठे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
वर्णेin the varṇa (social class)
वर्णे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Locative, Singular
प्रयत्नतःwith effort, diligently
प्रयत्नतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्नतः

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī Maheśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
Ś
Śūdra
V
Vaiśya
B
Brāhmaṇa
K
Kṣatriya

Educational Q&A

The verse emphasizes that ethical conduct and properly performed duties (ācāra and karma done yathā-nyāya and yathā-vidhi) are presented as a basis for social elevation—stressing disciplined service, propriety, and diligent effort as transformative.

Maheśvara addresses Devī, explaining norms of varṇa-dharma: he describes how certain auspicious actions and correct conduct, especially diligent service and attendance to seniors, are said to lead to attaining higher varṇa-status.