Shloka 18

भीष्म उवाच सुरासुरगुरो देव विष्णो त्वं वक्तुमहसि । शिवाय विश्वरूपाय यन्मां पृच्छद्‌ युधिष्ठिर:,भीष्मजी बोले--देवासुरगुरो! विष्णुदेव! राजा युधिष्ठिरने मुझसे जो पूछा है, उस विश्वरूप शिवके माहात्म्यको बतानेके योग्य आप ही हैं

bhīṣma uvāca surāsuraguro deva viṣṇo tvaṁ vaktum arhasi | śivāya viśvarūpāya yan māṁ pṛcchad yudhiṣṭhiraḥ ||

Bhishma berkata: “Wahai Dewa Viṣṇu, guru yang dimuliakan oleh para dewa dan asura! Hanya Engkau layak untuk menuturkannya. Yudhiṣṭhira telah bertanya kepadaku tentang kebesaran Śiva dalam rupa semesta; Engkaulah yang benar-benar berkelayakan untuk menghuraikan kemuliaan suci itu.”

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
सुरासुरगुरोO teacher of gods and asuras
सुरासुरगुरो:
Sampradana
TypeNoun
Rootसुरासुरगुरु
FormMasculine, Vocative, Singular
देवO god
देव:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
विष्णोO Vishnu
विष्णो:
Sampradana
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वक्तुम्to speak/tell
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive)
अर्हसिare fit/are worthy
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada
शिवायfor (about) Shiva / to Shiva
शिवाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Dative, Singular
विश्वरूपायto/for the universal-formed (one)
विश्वरूपाय:
Sampradana
TypeAdjective
Rootविश्वरूप
FormMasculine, Dative, Singular
यत्which (thing) / what
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पृच्छत्asking
पृच्छत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormShatru (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
V
Vishnu
S
Shiva (Vishvarupa/Universal Form)
Y
Yudhishthira
D
Devas (Suras)
A
Asuras

Educational Q&A

The verse models dharmic humility and theological inclusivity: Bhishma acknowledges the limits of his own authority and points to Vishnu as the most competent speaker on Shiva’s universal majesty, implying reverence across divine forms and the primacy of qualified instruction.

In response to Yudhishthira’s inquiry about the greatness of Shiva in his cosmic form, Bhishma turns to Vishnu and requests that Vishnu himself explain the subject, presenting Vishnu as the appropriate authority to narrate Shiva’s viśvarūpa-māhātmya.