Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna

Maitreya–Vyāsa Saṃvāda

तमृषिं द्रष्टमगमत्‌ सर्वास्वन्यासु योनिषु । श्वाविद्वोधावराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्‌

tam ṛṣiṁ draṣṭum agamat sarvāsv anyāsu yoniṣu | śvāvid-uddhā-varāhāṇāṁ tathaiva mṛga-pakṣiṇām | śvapāka-śūdra-vaiśyānāṁ kṣatriyāṇāṁ ca yoniṣu |

Vyāsa berkata: Setelah mengembara melalui banyak rahim dan bentuk kelahiran yang lain—dalam kalangan landak (porcupine), unta, babi hutan, demikian juga rusa dan burung; bahkan dalam rahim golongan terbuang, Śūdra, Vaiśya, dan Kṣatriya—akhirnya dia dilahirkan dalam keluarga Kṣatriya. Kemudian, setelah melalui kelahiran-kelahiran itu setahap demi setahap, dan dengan rahmat Vyāsa yang perkasa lagi bercahaya, dia pergi menghadap resi itu.

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋषिम्sage
ऋषिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormTumun (infinitive), Parasmaipada/Atmanepada-neutral (infinitive)
अगमत्went
अगमत्:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormAorist (Luṅ), Third, Singular, Parasmaipada
सर्वासुin all
सर्वासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Locative, Plural
अन्यासुin other
अन्यासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Locative, Plural
योनिषुwombs/births/species
योनिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Locative, Plural
श्वाविद्वोधावराहाणाम्of porcupines, (vodhā-) and boars
श्वाविद्वोधावराहाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्वाविद् + वोधा + वराह
FormMasculine, Genitive, Plural
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मृगपक्षिणाम्of beasts and birds
मृगपक्षिणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमृग + पक्षिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
श्वपाकशूद्रवैश्यानाम्of caṇḍālas, śūdras, and vaiśyas
श्वपाकशूद्रवैश्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्वपाक + शूद्र + वैश्य
FormMasculine, Genitive, Plural
क्षत्रियाणाम्of kṣatriyas
क्षत्रियाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
योनिषुin wombs/births
योनिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Locative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
A
a sage (ṛṣi)
P
porcupine (śvāvid)
C
camel (uṣṭra/uddhā)
B
boar (varāha)
D
deer/wild animals (mṛga)
B
birds (pakṣin)
Ś
śvapāka/caṇḍāla (outcaste)
Ś
Śūdra
V
Vaiśya
K
Kṣatriya

Educational Q&A

The verse underscores karmic causality and the long arc of rebirth: a being may traverse many forms of existence, and only after such experience—assisted by the grace of a realized guide like Vyāsa—attains a human birth conducive to seeking sages and higher dharma.

Vyāsa narrates that a person (previously moving through many animal and human social births) is finally born as a Kṣatriya; then, in that life, he goes to meet and behold a particular ṛṣi, implying a turning toward instruction, purification, or resolution of a prior account.