Previous Verse
Next Verse

Shloka 1203

मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity

सर्वकामगमे दिव्ये कल्पायुतशतं समा: । वह भोगसे सम्पन्न हो अपने तेजसे निर्मल सूर्यकी भाँति प्रकाशित होता है और सुन्दर कान्तिवाली

sarvakāmagame divye kalpāyutaśataṃ samāḥ |

Bhishma berkata: Di dalam vimāna ilahi yang mengurniakan pemenuhan segala hasrat, lelaki yang berjiwa mulia—bersinar seperti matahari yang disucikan oleh cahaya rohaninya sendiri—dihiburkan untuk rentang masa yang amat luas. Para bidadari halus, bercahaya seperti matahari, berhias dengan pakaian dan perhiasan ilahi, memberikan kesenangan yang memikat kepadanya selama ratusan ribu kalpa. Petikan ini menempatkan kenikmatan syurga sebagai buah pahala yang terkumpul, bukan tujuan akhir dharma.

सर्वकामगमेin (that) which grants all desires
सर्वकामगमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्वकामगम
FormNeuter, Locative, Singular
दिव्येdivine
दिव्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Locative, Singular
कल्पायुतशतम्a hundred ayutas of kalpas (i.e., an immense span)
कल्पायुतशतम्:
Karma
TypeNoun
Rootकल्पायुतशत
FormNeuter, Accusative, Singular
समाःyears
समाः:
Karta
TypeNoun
Rootसम
FormFeminine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Sun (Sūrya)
D
Divine vimāna (celestial aerial car)
C
Celestial maidens (apsaras, implied)

Educational Q&A

The verse presents a karmic-ethical principle: extraordinary pleasures and honors in heavenly realms arise as results of puṇya (merit) and tejas (spiritual radiance). Enjoyment is depicted as a consequence of righteous conduct, not as an independent goal.

Bhishma describes a virtuous man ascending to a divine vimāna that fulfills all desires. Shining celestial maidens, adorned with divine attire and ornaments, entertain him for immense cosmic durations measured in kalpas.