उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने हेमवर्चसि । वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते,जो मनुष्य अनशन-व्रत करके अपने शरीरका त्याग कर देता है, वह निम्नांकित फलका भागी होता है। वह प्रातःकालके सूर्यकी भाँति प्रकाशमान, सुनहरी कान्तिवाले, वैदूर्य और मोतीसे जटित, वीणा और मृदंगकी ध्वनिसे निनादित, पताका और दीपकोंसे आलोकित तथा दिव्य घंटानादसे गूँजते हुए, सहस्रों अप्सराओंसे युक्त विमानपर बैठकर दिव्य सुख भोगता है
Aṅgirā uvāca: bāla-sūrya-pratīkāśe vimāne hema-varcasi | vaidūrya-muktā-khacite vīṇā-muraja-nādite ||
Aṅgirā berkata: “Sesiapa yang memelihara nazar berpuasa (anāśana-vrata) lalu melepaskan jasadnya, memperoleh ganjaran yang luhur. Dia dibawa dalam vimāna syurgawi—bersinar seperti matahari pagi, bercahaya keemasan, bertatahkan permata vaidūrya dan mutiara, bergema dengan muzik vīṇā dan gendang muraja—diterangi panji-panji dan pelita, serta bergaung dengan bunyi loceng ilahi; di sana, ditemani ribuan apsara, dia menikmati kenikmatan syurga.”
अंगियरा उवाच
The passage teaches that rigorous religious observance—specifically the vow of fasting culminating in relinquishing the body—is portrayed as generating extraordinary merit, rewarded with radiant, luxurious heavenly enjoyment. Ethically, it frames self-discipline and vow-keeping as powerful means to attain posthumous फल (phala), though the broader tradition also stresses that such acts must be aligned with dharma and right intention.
Sage Aṅgirā describes the फल (result) granted to a person who undertakes an anāśana-vrata and dies thereby: the person is carried in a splendid vimāna, shining like the morning sun, adorned with gems and pearls, filled with celestial music and bell-sounds, and accompanied by apsarases while enjoying divine pleasures.