Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit

Angiras Teaching

कार्तिक तु नरो मासं यः कुयदिकभोजनम्‌ | शूरश्न बहुभार्यश्व कीर्तिमांश्नैव जायते,जो मनुष्य कार्तिक मासमें एक समय भोजन करता है, वह शूरवीर, अनेक भार्याओंसे संयुक्त और कीर्तिमान्‌ होता है

Kārtike tu naro māsaṃ yaḥ kuryād ekabhोजनam | śūraś ca bahubhāryaś ca kīrtimāṃś caiva jāyate ||

Aṅgiras berkata: Pada bulan Kārtika, sesiapa yang menunaikan nazar makan hanya sekali sehari dikatakan akan dikurniai kegagahan seorang wira, diberkati dengan ramai isteri, dan memiliki kemasyhuran yang berkekalan.

कार्तिकेin (the month of) Kārtika
कार्तिके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकार्तिक
FormMasculine, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
मासम्for a month
मासम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमास
FormMasculine, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुर्यात्should do/does (as a rule)
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
एकभोजनम्single-meal (observance)
एकभोजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएकभोजन
FormNeuter, Accusative, Singular
शूरःbrave/heroic
शूरः:
Karta
TypeAdjective
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
बहुभार्यःhaving many wives
बहुभार्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहुभार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कीर्तिमान्famous/glorious
कीर्तिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootकीर्तिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जायतेis born/becomes
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada

अंगियरा उवाच

A
Aṅgiras
K
Kārtika (month)

Educational Q&A

Practicing disciplined restraint—specifically, eating only once daily during Kārtika—is presented as a dharmic observance that generates merit, yielding qualities like valor, social prosperity, and enduring fame.

Aṅgiras is enumerating the fruits of specific vows (vratas) and austerities; here he highlights the Kārtika-month observance of ekabhojana (single daily meal) and states the auspicious results attributed to it.