Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Dhūpa–Dīpa–Bali Phala Praśna; Nahūṣa–Agastya–Bhṛgu Saṃvāda

Incense, Lamp, and Bali Offerings; the Nahūṣa Dialogue

तत्रापि प्रयतो राजन्‌ नहुषस्त्रिदिवे वसन्‌ । मानुषीश्रैव दिव्याश्व कुर्वाणो विविधा: क्रिया:,राजन! वहाँ स्वर्गमें रहते हुए भी शुद्धचित्त राजा नहुष नाना प्रकारके दिव्य और मानुष कर्मोंका अनुष्ठान किया करते थे

tatrāpi prayato rājan nahuṣas tridive vasan | mānuṣīś caiva divyāś ca kurvāṇo vividhāḥ kriyāḥ ||

Bhishma berkata: “Bahkan di sana, wahai raja—ketika tinggal di alam syurga—Raja Nahusha, yang berdisiplin dan suci niatnya, tetap melakukan pelbagai jenis amalan, baik yang bersifat manusiawi mahupun yang bersifat ketuhanan.”

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्रयतःself-controlled, disciplined
प्रयतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रयत
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
नहुषःNahusha
नहुषः:
Karta
TypeNoun
Rootनहुष
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिदिवेin heaven (threefold heaven)
त्रिदिवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिदिव
FormMasculine, Locative, Singular
वसन्dwelling, residing
वसन्:
Karta
TypeVerb
Rootवस्
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
मानुषीःhuman (f.)
मानुषीः:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुषी
FormFeminine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दिव्याःdivine (f.)
दिव्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormFeminine, Accusative, Plural
कर्माणिacts, deeds, rites
कर्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Plural
कुर्वाणःdoing, performing
कुर्वाणः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present middle participle)
विविधाःvarious (f.)
विविधाः:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormFeminine, Accusative, Plural
क्रियाःactions, observances
क्रियाः:
Karma
TypeNoun
Rootक्रिया
FormFeminine, Accusative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
N
Nahusha
S
Svarga (Tridiva)
K
King (Yudhishthira, implied by address 'rājan')

Educational Q&A

Dharma is sustained by disciplined conduct: even in heaven, a righteous king does not abandon purposeful action and observance; purity of intention and continued right practice remain essential.

Bhishma describes King Nahusha’s conduct while residing in Svarga, emphasizing that Nahusha continued to perform a range of prescribed acts—both human and celestial—showing ongoing commitment to duty rather than complacency in heavenly enjoyment.