Shloka 2

भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्‌ । मनो: प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत,भीष्मजीने कहा--भारत! इस विषयमें प्रजापति मनु और सुवर्णके संवादरूप प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया जाता है

bhīṣma uvāca | atrāpy udāharantīmam itihāsaṁ purātanam | manoḥ prajāpater vādaṁ suvarṇasya ca bhārata |

Bhīṣma berkata: “Wahai Bharata, dalam hal ini juga dikemukakan suatu teladan purba—sebuah kisah lama berupa dialog antara Prajāpati Manu dan Suvarṇa. Ia dibawakan sebagai contoh untuk memperjelas maksud etika yang sedang dibicarakan.”

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
अत्रhere; in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
उदाहरन्तिthey cite; they give as an example
उदाहरन्ति:
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ
FormPresent, Third, Plural
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिहासम्ancient account; legend; history
इतिहासम्:
Karma
TypeNoun
Rootइतिहास
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरातनम्ancient; old
पुरातनम्:
TypeAdjective
Rootपुरातन
FormMasculine, Accusative, Singular
मनॊःof Manu
मनॊः:
TypeNoun
Rootमनु
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रजापतेःof Prajapati
प्रजापतेः:
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Genitive, Singular
वादम्discussion; dialogue; debate
वादम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाद
FormMasculine, Accusative, Singular
सुवर्णस्यof Suvarna
सुवर्णस्य:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Bharata (Yudhishthira)
M
Manu (Prajapati Manu)
S
Suvarṇa
I
Itihasa (ancient precedent)

Educational Q&A

That dharma is often clarified through authoritative precedents: Bhishma introduces an ancient illustrative narrative (itihāsa) to ground the ethical discussion in a recognized example rather than mere opinion.

Bhishma, addressing Yudhishthira as ‘Bharata,’ announces that he will cite an old account—specifically a dialogue between Prajapati Manu and Suvarṇa—as an example relevant to the topic being discussed.