Previous Verse
Next Verse

Shloka 156

अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि

रजेश्वरं च पर्याये रजसा सुप्रतिष्ठितम् गजेश्वरं च वैशाखं कपोतेश्वरमव्ययम्

rajeśvaraṃ ca paryāye rajasā supratiṣṭhitam gajeśvaraṃ ca vaiśākhaṃ kapoteśvaramavyayam

Dan ada pula Rajeśvara, dipasang menurut tertib dan diteguhkan kukuh melalui rajas (daya penggerak kosmik); serta Gajeśvara, Vaiśākha, dan Kapoteśvara—Tuhan yang tidak binasa (Śiva) yang bersemayam dalam Liṅga-Liṅga yang telah disucikan ini.

रजेश्वरम् (rajeśvaram)Rajeśvara (a sacred Liṅga-name of Śiva)
रजेश्वरम् (rajeśvaram):
च (ca)and
च (ca):
पर्याये (paryāye)in sequence/in proper order
पर्याये (paryāye):
रजसा (rajasā)by rajas, the dynamic guṇa/energizing power
रजसा (rajasā):
सुप्रतिष्ठितम् (supratiṣṭhitam)well-established, firmly consecrated
सुप्रतिष्ठितम् (supratiṣṭhitam):
गजेश्वरम् (gajeśvaram)Gajeśvara (Lord of the elephant
गजेश्वरम् (gajeśvaram):
च (ca)and
च (ca):
वैशाखम् (vaiśākham)Vaiśākha (a Liṅga associated with the month Vaiśākha/seasonal rite)
वैशाखम् (vaiśākham):
कपोतेश्वरम् (kapoteśvaram)Kapoteśvara (Lord connected with the dove motif
कपोतेश्वरम् (kapoteśvaram):
अव्ययम् (avyayam)imperishable, undecaying (epithet of Śiva).
अव्ययम् (avyayam):

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

S
Shiva

FAQs

It lists specific, revered Liṅga-names (Rajeśvara, Gajeśvara, Vaiśākha, Kapoteśvara), emphasizing that Śiva as Pati is approached through properly ordered and firmly consecrated installations (pratiṣṭhā).

Śiva is indicated as avyaya (imperishable) while manifesting in many named Liṅgas—showing the Siddhāntic principle that the one Pati remains unchanged even when graciously present in multiple worship-forms for the uplift of paśus (souls).

Linga-pratiṣṭhā (consecration) and name-based upāsanā: disciplined worship of a consecrated Liṅga as a means to purify bondage (pāśa) and orient the practitioner toward Pāśupata-aligned devotion and restraint.