काम्येष्टयः प्रायश्चित्तानि च (TS 2.3)
TS 2.3 functions as a deployable catalogue of targeted rites (kāmyeṣṭi) and corrective rites (prāyaścitta) that can be inserted into the Srauta calendar as needed. The text organizes efficacy through deity-selection (Āditya, Varuṇa, Indra, Agni-Soma, Bṛhaspati, etc.), offering-forms (caru, puroḍāśa, multi-kapāla structures), and bandhu-logic that ties social order (viś/ rāṣṭra/ sajāta cohesion), bodily integrity (āyus, indriya, prāṇa), and cosmic stability (dhruva, budhna–agra movement) to ritual geometry. Several units explicitly encode “repair” semantics: restoring radiance, releasing bonds, re-stabilizing community alignment, and reconstituting vitality. In the Shrauta year, these modules serve as a technical toolkit for the Adhvaryu to address contingencies—loss of standing, obstruction, illness-signs, or social fragmentation—while maintaining continuity with the larger yajña-system through standardized implements, altar-space movements, and mantra-vidhi coupling.
Mantra 1
अर्यम्णे चरुं निर् वपेत् सुवर्गकामस् । असौ वा आदित्यो ऽर्यमा । अर्यमणम् एव स्वेन भागधेयेन् उप धावति । स एवैनं सुवर्गं लोकं गमयति । अर्यम्णे चरुं निर् वपेद् यः कामयेत— दानकमा मे प्रजाः स्युर् इति । असौ वा आदित्यो ऽर्यमा । यः खलु वै ददाति सो ऽर्यमा । अर्यमणम् एव स्वेन भागधेयेन् उप धावति । स एव …
Hendaklah ia mempersembahkan charu kepada Aryaman bagi orang yang menginginkan syurga. Sesungguhnya Aditya itu ialah Aryaman; dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati Aryaman; dialah yang membawanya ke dunia syurga. Hendaklah ia mempersembahkan charu kepada Aryaman bagi orang yang mengingini: “Semoga keturunanku menjadi dermawan,” demikian. Sesungguhnya Aditya itu ialah Aryaman; dan siapa yang benar‑benar memberi, dialah Aryaman. Dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati Aryaman; dialah (yang menganugerahkan itu).
Mantra 2
अस्मै दानकामाः प्रजाः करोति । दानकामा अस्मै प्रजा भवन्ति । अर्यम्णे चरुं निर्वपेद् यः कामयेत स्वस्ति जनताम् इयाम् इति । असौ वा आदित्यो ऽर्यमा । अर्यमणम् एव स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवैनं तद् गमयति यत्र जिगमिषति । इन्द्रो वै देवानाम् आनुजावर आसीत् । स प्रजापतिम् उपाधावत् । तस्मा एतम् ऐन्द्रम् आनुषूकम् एकादशकपालं निः …
Bagi orang ini ia menjadikan rakyat/keturunan yang menginginkan pemberian; rakyat/keturunan yang menginginkan pemberian menjadi miliknya. Hendaknya ia mempersembahkan caru kepada Aryaman, bila ia menginginkan: “Semoga aku mencapai kesejahteraan di antara manusia.” Sesungguhnya Āditya itu adalah Aryaman; ia mendekati Aryaman dengan bagian persembahannya sendiri; Dialah yang membawanya ke tempat yang hendak ia tuju. Indra, sungguh, dahulu adalah yang menyusul (yang datang kemudian) di antara para dewa; ia mendekati Prajāpati; maka (dipersembahkan) baginya persembahan Aindra, Anuṣūka, sebelas-kapala, …
Mantra 3
अवपत् तेनैवैनम् अग्रं देवतानाम् पर्य् अणयत् बुद्ʰनवती अग्रवती याज्यानुवाक्ये अकरोद् बुद्ʰनाद् एवैनम् अग्रम् पर्य् अणयत् यो राजन्य आनुजावरः स्यात् तस्मा एतम् ऐन्द्रम् आनुषूकम् एकादसकपालं निर् वपेत् इन्द्रम् एव स्वेन ब्ʰआगद्ʰएयेनोप द्ʰआवति स एवैनम् अग्रं समानानाम् परि णयति बुद्ʰनवती अग्रवती याज्यानुवाक्ये ब्ʰअवतो बुद्ʰनाद् एवैनम् अग्रम्
Dengan itu juga ia membawanya mengelilingi (mendahului) para dewa ke tempat terdepan. Ia menjadikan (mantra) yājyā dan anuvākyā sebagai “berdasar” (budhnavatī) dan “berpuncak” (agravatī); dari dasar itulah ia membawanya mengelilingi ke tempat terdepan. Jika seorang rājanya menjadi pengikut yang datang kemudian, maka baginya hendaklah ia mempersembahkan korban Indra, (jenis) ānuṣūka, berupa persembahan bijirin sebelas keping. Dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati Indra; dialah yang membawanya mengatasi yang setara, ke tempat terdepan. (Mantra) yājyā dan anuvākyā menjadi “berdasar” dan “berpuncak”; dari dasar itulah ia membawanya ke tempat terdepan.
Mantra 4
परि णयति । आनुषूको भवत्य् । एषा ह्य् एतस्य देवता । य आनुजावरः समृद्ध्यै । यो ब्राह्मण आनुजावरः स्यात् । तस्मा एतं बार्हस्पत्यम् आनुषूकं चरुं निर्वपेत् । बृहस्पतिम् एव स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवैनम् अग्रं समानानाम् परि णयति । बुध्नवती अग्रवती याज्यानुवाक्ये भवतो । बुध्नाद् एवैनम् अग्रम् परि णयति । आनुषूको भवत्य् । एषा ह्य् एतस्य देवता । य आनुजावरः समृद्ध्यै ॥
Ia (periuk persembahan) menjadi “ānūṣūka”; kerana inilah dewatanya. Demi kemakmuran bagi orang yang “ānujāvara”; maka seorang brāhmaṇa yang ingin menjadi “ānujāvara” hendaklah mempersembahkan bubur (caru) ānūṣūka milik Bārhaspatya itu. Dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati Bṛhaspati; dan Bṛhaspati itulah yang menuntunnya ke hadapan di antara yang setara. Dalam (mantra) yājyā dan anuvākyā terdapat (kata) budhnavatī dan agravātī; dari “dasar” (budhna) sajalah ia dituntun ke “puncak/terdepan” (agra). Ia menjadi ānūṣūka; kerana inilah dewatanya—demi kemakmuran bagi orang yang ānujāvara.
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.