Anuvaka 2

Mantra 1

देवा वै मृत्योर्बिभयुस्ते प्रजापतिमुपाधावन् । तेभ्य एतां प्राजापत्यां सतकृष्णलां निरवपत् । तयैवैष्वमृतमदधात् । यो मृत्योर्बिभीयात् तस्मा एतां प्राजापत्यां सतकृष्णलां निर्वपेत् । प्रजापतिमेव स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवास्मिन्नायुर् दधाति । सर्वमायुरेति । सतकृष्णला भवति । सतायुः पुरुषः सतेन्द्रियस् आयुष्य् एवेन्द्रिये ॥

Para dewa takut akan kematian; mereka mendatangi Prajāpati. Ia menaburkan/menetapkan bagi mereka persembahan Prajāpatya yang ‘berbintik hitam’ (satakṛṣṇalā); dengan itu ia memberi mereka keabadian. Barangsiapa takut akan kematian, baginya hendaklah dipersembahkan persembahan Prajāpatya yang satakṛṣṇalā itu. Ia mendatangi Prajāpati dengan bagian persembahannya sendiri; Prajāpati pun menaruh umur padanya di dunia ini. Ia mencapai umur sepenuhnya. Ia menjadi satakṛṣṇalā: manusia itu berumur seratus (satāyuḥ), berindra seratus (satendriyaḥ); umur dan indra—yakni daya hidup—(menjadi) panjang.

Mantra 2

प्रति तिष्ठति घृते भवति । आयुर्वै घृतम् अमृतं हिरण्यम् । आयुश्चैवास्मा अमृतं च समीची दधाति । चत्वारि चत्वारि कृष्णलान्यव द्यति चतुरवत्तस्याप्त्यै । एकधा ब्रह्मण उप हरति । एकधैव यजमान आयुर्दधाति । असावादित्यो न व्यरोचत । तस्मै देवाः प्रायश्चित्तिमैच्छन् । तस्मा एतं सौर्यं चरुं निरवपन् । तेनैवास्मैन् ॥

—

Mantra 3

रुचम् अदद्धुः । यो ब्रह्मवर्चसकामः स्यात् । तस्मा एतं सौर्यं चरुं निर्वपेत् । अमुम् एवादित्यं स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवास्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति । ब्रह्मवर्चस्य् एव भवति । उभयतो रुक्मौ भवतः । उभयत एवास्मिन् रुचं दधाति । प्रयाजेप्रयाजे कृष्णलं जुहोति । दिग्भ्य एवास्मै ब्रह्मवर्चसम् अवरुन्द्धे । आग्नेयम् अष्टाकपालं निर्वपेत् । सावित्रं द्वादशकपालम् । भूम्यै ।

Sesiapa yang menginginkan cahaya/kemilau (ruci) dan kemuliaan rohani (brahmavarcasa) hendaklah mempersembahkan bubur suci (caru) bagi Surya. Dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati (Surya) itu; (Surya) itulah yang menanamkan brahmavarcasa padanya, dan ia menjadi pemilik brahmavarcasa. Dua hiasan emas (rukma) ada pada kedua sisi; dengan demikian pada kedua sisi pula ia menanamkan cahaya padanya. Pada setiap persembahan pendahuluan (prayāja dan anuyāja) ia mempersembahkan sebutir krṣṇala; dengan itu ia memperoleh brahmavarcasa baginya dari segala arah. Hendaklah ia mempersembahkan (juga) kek persembahan Agni berisi delapan keping (aṣṭākapāla), dan (kek) Savitṛ berisi dua belas keping (dvādaśakapāla) bagi Bumi.

Mantra 4

चरुं यः कामयेत हिरण्यं विन्देय हिरण्यं मा उप नमेद् इति । यद् आग्नेयो भवत्य् आग्नेयं वै हिरण्यं यस्यैव हिरण्यं तेनैवैनद् विन्दते । सावित्रो भवति सवितृप्रसूत एवैनद् विन्दते । भूम्यै चरुर् भवत्य् अस्याम् एवैनद् विन्दते । उपैनं हिरण्यं नमति । वि वा एष इन्द्रियेण वीर्येणर्ध्यते यो हिरण्यं विन्दते । एताम् ॥

—

Mantra 5

एव निर् वपेद् धिरण्यं वित्त्वा नेन्द्रियेण वीर्येण व्य् र्ध्यते । एताम् एव निर् वपेद् यस्य हिरण्यं नस्येत् । यद् आग्नेयो भवत्य् आग्नेयं वै हिरण्यं यस्यैव हिरण्यं तेनैवैनद् विन्दति । सावित्रो भवति सवितृप्रसूत एवैनद् विन्दति । भूम्यै चरुर् भवत्य् अस्यां वा एतन् नस्यति यन् नस्यत्य् अस्याम् एवैनद् विन्दति । इन्द्रः ॥

Demikianlah hendaknya ia menyiapkannya. Setelah memperoleh emas, ia tidak kehilangan daya indera dan kekuatan. Persembahan yang sama hendaknya ia siapkan bagi orang yang emasnya hilang. Karena ia bersifat milik Agni; sesungguhnya emas itu milik Agni—maka dengan emas itulah ia mendapatkannya kembali. Ia bersifat milik Savitṛ; oleh dorongan Savitṛ ia mendapatkannya kembali. Sebuah caru bagi Bumi; sebab di bumi inilah itu hilang—apa yang hilang, di bumi inilah ia menemukannya kembali. (Demikian pula) Indra.

Mantra 6

त्वष्टुः सोमम् अभ्यैषहापिबत् । स विश्वङ् व्यार्च्छत् । स इन्द्रियेण सोमपीथेन व्यार्ध्यत । स यद् ऊर्ध्वम् उदवमीत् ते स्यामाका अभवन् । स प्रजापतिम् उपाधावत् । तस्मा एतं सोमेन्द्रं स्यामाकं चरुं निरवपत् । तेनैवास्मिन्न् इन्द्रियं सोमपीथम् अदधात् । वि वा एष इन्द्रियेण सोमपीथेनार्ध्यते यः सोमं वमिति । यः सोमवामी स्यात् तस्मै ॥

Soma milik Tvaṣṭṛ diminum dengan rakus; lalu ia memancar ke segala arah. Dengan daya Indra dan dengan peminuman Soma itu ia menjadi bengkak/terlalu penuh. Ketika ia memuntahkan ke atas, itu menjadi biji-biji syāmāka. Ia mendatangi Prajāpati. Maka (orang) mempersembahkan baginya bubur suci syāmāka bagi Soma–Indra; dengan itu ia menanamkan pada dirinya daya Indra dan (kekuatan) peminuman Soma. Sesungguhnya ia menjadi bengkak/terlalu penuh oleh daya Indra dan peminuman Soma—ia yang memuntahkan Soma; siapa pun yang menjadi pemuntah Soma, baginya (persembahan ini ditetapkan).

Mantra 7

एतं सोमेन्द्रं स्यामाकं चरुं निर् वपेत् । सोमं चैवेन्द्रं च स्वेन भागधेयेनोपधावति । ताव् एवास्मिन्न् इन्द्रियं सोमपीथं दत्तस् । नेन्द्रियेण सोमपीथेन व्यृध्यते । यत् सौम्यो भवति सोमपीथम् एवावरुन्द्धे । यद् ऐन्द्रो भवतीन्द्रियं वै सोमपीथः । इन्द्रियम् एव सोमपीथम् अवरुन्द्धे । स्यामाको भवति एष वाव स सोमः ॥

Hendaklah ia mempersembahkan bubur suci syāmāka bagi Soma–Indra; dengan bahagian persembahannya sendiri ia mendekati Soma dan Indra. Kedua-duanya menanamkan padanya daya Indra dan (kekuatan) peminuman Soma; ia tidak menjadi bengkak/terlalu penuh oleh daya Indra dan peminuman Soma. Jika (persembahan itu) bersifat Soma, ia memperoleh peminuman Soma; jika bersifat Indra, ia memperoleh daya Indra. Sesungguhnya daya Indra ialah peminuman Soma; ia memperoleh daya Indra, ia memperoleh peminuman Soma. Ia (caru) adalah syāmāka; sesungguhnya itulah Soma.

Mantra 8

साक्षाद् एव सोमपीत्थम् अव रुन्द्धे । अग्नये दात्रे पुरोडासम् अष्टाकपालं निर्वपेत् । इन्द्राय प्रदात्रे पुरोडासम् एकादशकपालम् । पशुकामः । अग्निर् एव अस्मै पशून् प्रजनयति वृद्धान् । इन्द्रः प्र यच्छति । दधि मधु घृतम् आपो धाना भवन्ति । एतद् वै पशूनां रूपम् । रूपेण एव पशून् अव रुन्द्धे । पञ्चगृहीतम् भवति । पाङ्क्ता हि पशवः । बहुरूपम् भवति । बहुरूपा हि पशवः ॥

Ia memperoleh minuman soma secara langsung. Seorang yang menginginkan ternak hendaknya menyiapkan persembahan kue (puroḍāśa) delapan-kapala bagi Agni Sang Pemberi, dan kue sebelas-kapala bagi Indra Sang Penganugerahi. Agni melahirkan ternak baginya; Indra menganugerahkan yang telah tumbuh-besar. Dadhi, madu, ghee, air, dan biji-bijian menjadi (unsur persembahan); inilah rupa ternak. Dengan rupa itulah ia memperoleh ternak. Persembahan itu diambil lima kali; sebab ternak bersifat pañkti. Ia menjadi beraneka rupa; sebab ternak memang beraneka rupa.

Mantra 9

समृद्ध्यै प्राजापत्यम् भवति । प्राजापत्या वै पशवः । प्रजापतिर् एव अस्मै पशून् प्र जनयति । आत्मा वै पुरुषस्य मधु । यन् मध्व् अग्नौ जुहोति आत्मानम् एव तत् यजमानोऽग्नौ प्र दधाति । पङ्क्त्यौ याज्यानुवाक्ये भवतः । पाङ्क्तः पुरुषः । पाङ्क्ताः पशवः । आत्मानम् एव मृत्योर् निष्क्रीय पशून् अव रुणद्धे ॥

Dengan itu ia memperoleh kemakmuran yang bersifat Prajāpati. Sesungguhnya ternak adalah milik Prajāpati; Prajāpati sendirilah yang melahirkan ternak baginya. Madu adalah diri (ātman) manusia; ketika ia mempersembahkan madu ke dalam api, sang yajamāna seakan menyerahkan dirinya sendiri ke dalam api. Yājyā dan anuvākyā berbentuk pañkti; manusia itu berpola pañkti, ternak pun berpola pañkti. Setelah menebus dirinya dari kematian, ia pun memperoleh ternak.