Shloka 31

Veṅkaṭācala Māhātmya: Bhakti-Lakṣaṇa, Nārasiṁha-tīrtha, and the Secret Darśana-Vidhi of Śrīnivāsa

मान्धाता नहुषोंबरीषसगरौ राजा पृथुर्हैहयो इक्ष्वाकुर्भरतो ययातिसुतलौ धर्मो विकुक्षिस्तथा / उत्तानश्च बिभीषणो दशरथो ह्येते महाज्ञानिनः श्रीमद्वेङ्कटनायकस्य च गुरोर्भक्ताः सदा संस्मृताः

māndhātā nahuṣoṃbarīṣasagarau rājā pṛthurhaihayo ikṣvākurbharato yayātisutalau dharmo vikukṣistathā / uttānaśca bibhīṣaṇo daśaratho hyete mahājñāninaḥ śrīmadveṅkaṭanāyakasya ca gurorbhaktāḥ sadā saṃsmṛtāḥ

Māndhātā, Nahuṣa, Ambarīṣa dan Sagara; Raja Pṛthu; Haihaya; Ikṣvāku; Bharata; dua putera Yayāti; Dharma; Vikukṣi; serta Uttāna, Bibhīṣaṇa dan Daśaratha—mereka ini para mahā-jñānin, orang berpengetahuan agung. Mereka sentiasa dikenang sebagai bhakta Śrī Veṅkaṭanāyaka dan juga bhakta kepada Guru.

मान्धाताMandhātā
मान्धाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमान्धातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper noun)
नहुषNahuṣa
नहुष:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनहुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
अम्बरीषAmbarīṣa
अम्बरीष:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बरीष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
सगरौ(two) Sagara(s) / Sagara (dual form as in list)
सगरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; नाम
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
हैहयःHaihaya
हैहयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहैहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
इक्ष्वाकुःIkṣvāku
इक्ष्वाकुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
सुतलौSutala (dual form as in list)
सुतलौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; (पाठानुसार सूची-रूपेण)
धर्मःDharma / righteousness
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विकुक्षिःVikukṣi
विकुक्षिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमसूचक (also/likewise)
उत्तानःUttāna
उत्तानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
बिभीषणःVibhīṣaṇa
बिभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबिभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
दशरथःDaśaratha
दशरथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु/उपपादनार्थ (indeed)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
महाज्ञानिनःgreat knowers / very learned ones
महाज्ञानिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाज्ञानिन् (प्रातिपदिक: महा+ज्ञानिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (महद् ज्ञानम् यस्य/येषां—‘greatly learned’)
श्रीमद्वेङ्कटनायकस्यof Śrī Veṅkaṭanāyaka
श्रीमद्वेङ्कटनायकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootश्रीमद्वेङ्कटनायक (प्रातिपदिक: श्रीमत्+वेङ्कटनायक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् वेङ्कटनायकः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
गुरोःof the guru
गुरोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भक्ताःdevotees
भक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक; √भज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used as noun: devotees)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
संस्मृताःremembered / commemorated
संस्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंस्मृत (प्रातिपदिक; सम्+√स्मृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (remembered/mentioned)

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra in the Garuda Purana discourse)

Concept: Rāja-dharma and worldly greatness are validated by mahājñāna (great knowing) and constant remembrance as devotees of the Lord and the Guru.

Vedantic Theme: Integration of pravṛtti (worldly duty) with nivṛtti (inner realization): devotion and knowledge can coexist with kingship; guru as conduit of grace.

Application: Lead with ethics and humility; keep a daily remembrance practice; honor one’s teachers; treat authority as service under God.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Type: sacred-mountain/temple

Related Themes: Culmination of the threefold catalog: devas (3.24.28–29), sages (3.24.30), kings (3.24.31) unified by Viṣṇu-bhakti

M
Māndhātā
N
Nahuṣa
A
Ambarīṣa
S
Sagara
P
Pṛthu
I
Ikṣvāku
B
Bharata
Y
Yayāti
D
Dharma
V
Vikukṣi
U
Uttāna
B
Bibhīṣaṇa
D
Daśaratha
Ś
Śrī Veṅkaṭanāyaka
G
Guru

FAQs

This verse groups exemplary rulers and righteous figures as “mahājñāninaḥ” and presents them as models of devotion and dharma whose names are worthy of constant remembrance.

The verse emphasizes smaraṇa—keeping the mind anchored in dharmic exemplars and devotion to the Lord and Guru—presented as a sustaining spiritual practice that reinforces right conduct and faith.

Maintain regular remembrance (japa/reading) of dharmic exemplars, cultivate devotion to God and respect for one’s teacher, and align leadership and household duties with righteousness and self-restraint.