Shloka 97

Purusha-Strī-Lakṣaṇa (Samudrika-śāstra): Marks of Kingship, Wealth, Longevity, and Conduct

गूढो मणिश्च शुभदो नितम्बश्च गुरुः शुभः / विस्तीर्णमांसोपचिता गम्भीरा विपुला शुभा

gūḍho maṇiśca śubhado nitambaśca guruḥ śubhaḥ / vistīrṇamāṃsopacitā gambhīrā vipulā śubhā

Pusatnya dalam dan membawa keberkatan; pinggulnya berat, terbentuk elok dan bertuah. Tubuhnya lebar, berdaging penuh, berlekuk dalam, luas dan serba auspisius.

गूढःhidden/concealed
गूढः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootगूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—मणिः इति विशेष्यस्य
मणिःthe jewel (here: clitoris/sexual organ)
मणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
शुभदःbestowing auspiciousness
शुभदः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—मणिः इति विशेष्यस्य
नितम्बःbuttocks/hips
नितम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनितम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
गुरुःheavy/large
गुरुः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—नितम्बः इति विशेष्यस्य
शुभःauspicious/beautiful
शुभः:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—नितम्बः इति विशेष्यस्य
विस्तीर्णमांसोपचिताfilled out with broad flesh
विस्तीर्णमांसोपचिता:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootविस्तीर्ण + मांस + उपचित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—(श्रोणी/कटि इत्यर्थे) नितम्बसम्बद्ध-देहभागस्य
गम्भीराdeep
गम्भीरा:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootगम्भीर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
विपुलाbroad/large
विपुला:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
शुभाauspicious/beautiful
शुभा:
Visheshana (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Auspiciousness is linked with signs of stability, fullness, and well-formedness (gambhira, guru, upacita).

Vedantic Theme: Sattva-associated harmony is inferred from form (conventional inference; ultimate Self is beyond form).

Application: Reframe ‘stability and depth’ as inner qualities—steadiness, reliability—rather than body-based valuation.

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.65 (navel/hips/waist features in stri-lakshana sequence)

FAQs

This verse treats specific physical features—deep navel, well-formed hips, and a full, balanced build—as traditional indicators of auspiciousness, prosperity, and wellbeing within classical lakṣaṇa (physiognomic) thought.

This particular verse is not describing the after-death journey; it belongs to a descriptive section on auspicious characteristics (lakṣaṇa) and is more aligned with traditional ideals of form and fortune than with preta- or naraka-topics.

Use it as a cultural-literary reference for understanding traditional Indian ideals and symbolism, while prioritizing ethical conduct (dharma) and inner virtues as the lasting ‘auspicious marks’ in daily life.