Shloka 19

Purusha-Strī-Lakṣaṇa (Samudrika-śāstra): Marks of Kingship, Wealth, Longevity, and Conduct

शुष्कैर्निश्वा विशुष्कैश्च दुर्भगाः परिकीर्तिताः / पुष्पगन्धे नृपाः शुक्रे मधुगन्धे धनं बहुः

śuṣkairniśvā viśuṣkaiśca durbhagāḥ parikīrtitāḥ / puṣpagandhe nṛpāḥ śukre madhugandhe dhanaṃ bahuḥ

Mereka yang nafasnya kering dan tercekik kering disebut sebagai orang yang malang. Jika terhidu bau seperti bunga, itu tanda kedaulatan raja; bau seperti air mani menandakan kemakmuran dan keperkasaan; dan bau seperti madu menandakan kekayaan yang melimpah.

शुष्कैःwith dry (ones)
शुष्कैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), बहुवचनम्; विशेषणम्
निश्वाthe breath (exhalation)
निश्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिश्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विशुष्कैःwith very dry (ones)
विशुष्कैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवि-शुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधकः अव्ययम् (conjunction)
दुर्भगाःunfortunate
दुर्भगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्भग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
परिकीर्तिताःare described/declared
परिकीर्तिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
पुष्पगन्धेin (the case of) flower-scent
पुष्पगन्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्प-गन्ध (प्रातिपदिक; पुष्प + गन्ध)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
नृपाःkings
नृपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
शुक्रेin semen
शुक्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
मधुगन्धेin honey-scent
मधुगन्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमधु-गन्ध (प्रातिपदिक; मधु + गन्ध)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
धनम्wealth
धनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बहुःmuch
बहुः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (धनम् इति)

Lord Viṣṇu (in instruction to Garuḍa/Vainateya)

Dosha: Vata

Concept: Bodily signs and sensory markers are read as karmic indicators of fortune, status, and prosperity.

Vedantic Theme: Karma-phala manifesting in the body (śarīra as prārabdha-karman’s field).

Application: Observe health and bodily dryness; treat severe dryness as inauspicious/possibly pathological; interpret perceived fragrances as traditional omens with caution and ethical restraint.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Related Themes: Garuda Purana 1.65 (śarīra-lakṣaṇa/strī-puṃ-lakṣaṇa context; adjacent verses on odor, semen, and body marks)

FAQs

This verse treats breath-quality and perceived fragrances as nimittas—signs used to infer fortune or misfortune, such as kingship (flower-fragrance) or wealth (honey-fragrance).

It does not directly describe the post-death journey; instead, it belongs to an omens/signs context in the Ācāra Kāṇḍa, focusing on indicators of worldly destiny (bhāgya) rather than preta- or naraka-topics.

Treat the teaching as a reminder to observe health and conduct: persistent “dry breath” can signal imbalance and hardship, while the broader intent encourages mindful living rather than superstition.