Shloka 2

Bhaiṣajya-Prayoga: Remedies for Grahaṇī, Jvara, Apasmāra, and Kuṣṭha

with Mantra Applications

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं तगरं वचा / देवदारुरसं पाठां क्षीरेण सह पेषयेत्

pippalī pippalīmūlaṃ maricaṃ tagaraṃ vacā / devadārurasaṃ pāṭhāṃ kṣīreṇa saha peṣayet

Hendaklah ditumbuk halus bersama: pippalī, akar pippalī, lada hitam, tagara, vacā, damar/resin devadāru, dan pāṭhā, dengan susu sebagai campuran.

पिप्पलीlong pepper
पिप्पली:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिप्पली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st) (औषधिद्रव्य-सूची/निर्देश), एकवचन
पिप्पली-मूलम्root of long pepper
पिप्पली-मूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिप्पली (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पिप्पल्याः मूलम्)
मरिचम्black pepper
मरिचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमरिच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तगरम्tagara (valerian)
तगरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वचाvacā (sweet flag)
वचा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st) (औषधिद्रव्य-सूची/निर्देश), एकवचन
देवदारु-रसम्resin/juice of deodar
देवदारु-रसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवदारु (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवदारोः रसः)
पाठाम्pāṭhā (Cissampelos)
पाठाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
क्षीरेणwith milk
क्षीरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक अव्यय (preposition-like indeclinable: ‘together with’)
पेषयेत्should grind/pound
पेषयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपिष् (धातु) (णिच्: पेषय)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी; णिच् (causative)

Lord Vishnu (in instruction to Garuda)

Concept: Discipline and precision in preparing remedies; right method (vidhi) matters.

Vedantic Theme: Kriyā-kaushala (skill in action) as a supportive virtue for worldly and spiritual steadiness.

Application: Grind the listed herbs with milk to make a medicinal preparation (contextually for digestive disorder).

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.183 (continuation of grahaṇī/digestive formulations)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse preserves a practical therapeutic formulation—listing specific herbs and the method (grinding with milk)—showing the text’s concern with bodily well-being and disciplined living alongside spiritual instruction.

No. This particular śloka is a medicinal/recipe-style instruction from the Ācāra Kāṇḍa, not a description of preta states, Vaitaraṇī, or punishments; it focuses on preparing an herbal paste.

It can be used as a reference point for traditional herb-combination knowledge (ingredients and preparation method), but actual use should follow qualified Ayurvedic guidance due to dosage, safety, and contraindications.