Shloka 60

Netra–Nāsa–Mukha Cikitsā, Vraṇa/Bhasma Prayoga, Jvara–Vāta Remedies, and Protective/Uccāṭana Procedures

तिलतैलं चाग्निदग्धं यवभस्मसमन्वितम् / अग्निदग्धव्रणं नश्येद्ब्रहुशः कृतलेपतः

tilatailaṃ cāgnidagdhaṃ yavabhasmasamanvitam / agnidagdhavraṇaṃ naśyedbrahuśaḥ kṛtalepataḥ

Minyak bijan bersama abu barli yang telah dibakar api—apabila dijadikan pes dan disapu berulang kali—menghapuskan luka yang terjadi kerana lecuran.

तिलsesame
तिल:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
तैलम्sesame oil
तैलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: तिल-तैल
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अग्निby fire
अग्नि:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
दग्धम्burnt/roasted
दग्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः: अग्नि-दग्ध
यवbarley
यव:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
भस्मash
भस्म:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभस्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: यव-भस्म (barley-ash)
समन्वितम्combined with
समन्वितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्+अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तृतीया-सम्बन्धे (endowed with)
अग्निof fire
अग्नि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
दग्धburnt
दग्ध:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: अग्नि-दग्ध
व्रणम्burn-wound
व्रणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: अग्निदग्ध-व्रण
नश्येत्should disappear
नश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
बहुशःmany times/repeatedly
बहुशः:
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: repeatedly/many times)
कृतdone/made
कृत:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
लेपतःfrom the prepared application
लेपतः:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootलेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कृत-लेप; हेतौ/अपादाने (ablative of cause)

Lord Vishnu (in instruction to Garuda)

Dosha: Pitta

Concept: Consistency in right practice yields results; disciplined repetition is a virtue in care and conduct.

Vedantic Theme: Abhyāsa (repeated practice) as a general principle—here applied to healing regimen.

Application: Mix sesame oil with barley ash (yava-bhasma) and apply repeatedly as a paste to destroy/heal burn wounds.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.177.59 (burn pain relief); Garuda Purana 1.177.61 (nasya/lepa for wound and heart-region pain)

A
Agni

FAQs

It prescribes repeated application of a paste made from sesame oil mixed with fire-burnt barley ash to alleviate and remove burn wounds.

This specific verse is practical and medicinal, focusing on treating an agni-burn wound rather than describing Yama’s realm or the soul’s journey.

It highlights the traditional principle of using simple, locally available substances in repeated topical application; for modern practice, treat it as historical guidance and follow contemporary medical advice for burns.