Shloka 11

Vishnu-sahasranāma-style Japa: Vishnu as Cosmic Cause and Inner Self

Antaryāmin

शुद्धः (६०)प्रकाशरूपश्च पवित्रः परिरक्षकः / पिपासावर्जितः पाद्यः पुरुषः प्रकृतिस्तथाः

śuddhaḥ (60)prakāśarūpaśca pavitraḥ parirakṣakaḥ / pipāsāvarjitaḥ pādyaḥ puruṣaḥ prakṛtistathāḥ

Dia suci; wujud-Nya sendiri adalah cahaya. Dia kudus dan Pelindung tertinggi. Bebas daripada dahaga, Dia layak menerima persembahan pādya (air basuhan kaki). Dialah Purusha kosmik, dan juga Prakṛti, hakikat alam.

शुद्धःpure
शुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
प्रकाशरूपःwhose form is light
प्रकाशरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकाश + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रकाशस्य रूपः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पवित्रःpurifying
पवित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
परिरक्षकःprotector; guardian
परिरक्षकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरि + रक्षक (रक्ष् धातु, ण्वुल्/क-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गयुक्त-कर्तृवाचक-नाम
पिपासावर्जितःfree from thirst
पिपासावर्जितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिपासा + वर्जित (वर्ज् धातु, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्तान्त ‘वर्जित’; तत्पुरुषः (पिपासया वर्जितः/पिपासां वर्जितः)
पाद्यःworthy of worship; fit for foot-washing
पाद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पूज्य/पादप्रक्षालनार्ह)
पुरुषःPerson; Puruṣa
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रकृतिःNature; Prakṛti
प्रकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st), एकवचन
तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
आःindeed; (particle)
आः:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootआः (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/समाप्त्यर्थक-निपात (particle, exclamatory/closing)

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: The Lord as pure light and protector; transcending bodily needs (‘pipāsā-varjita’), yet immanent as Puruṣa and as Prakṛti—integrating transcendence and manifestation.

Vedantic Theme: Non-dual/qualified-nondual framing: Īśvara as both efficient cause (Puruṣa) and material ground (Prakṛti) in Purāṇic idiom; inner light as consciousness.

Application: Meditate on inner luminosity (sākṣī-bhāva) while offering simple upacāras (pādya) with humility; cultivate detachment from compulsive cravings (thirst) as a spiritual discipline.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.15 (nāma series; metaphysical epithets appear alongside devotional ones)

V
Vishnu
P
Purusha
P
Prakriti

FAQs

It emphasizes Vishnu’s transcendence—untainted by karma and ignorance—and portrays him as self-luminous consciousness, the purifier and refuge for the devotee.

By naming Vishnu as parirakṣaka (protector), it supports the text’s broader theme that remembrance and devotion to the Lord provide spiritual safeguarding amid fear, transition, and afterlife uncertainties.

In daily worship, offer pādya and remember Vishnu as the pure, luminous protector; ethically, cultivate purity and restraint, aligning one’s life with the qualities praised in the verse.