Shloka 20
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्
Transliteration
kumbha spṛśañchrīkāmāptirūpīkṛtakalevaram / aṣṭottaraśate jāte punardīpaṃ pradarśayet
Translation
Dengan menyentuh kumbha, jasad ini dibentuk menjadi rupa kemuliaan Śrī dan pencapaian hasrat. Setelah genap seratus lapan kali, perlihatkan pelita sekali lagi.
Word by Word
कुम्भम्the pot
कुम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
स्पृशन्touching
स्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि—‘touching’
श्री-काम-आप्ति-रूपीकृत-कलेवरम्(the pot) whose body is made into the form of attaining prosperity and desires
श्री-काम-आप्ति-रूपीकृत-कलेवरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + आप्ति (प्रातिपदिक) + रूपीकृत (कृदन्त, √कृ धातु, णिच् + क्त) + कलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘श्रीकामाप्त्या रूपीकृतं कलेवरं यस्य’ इत्यर्थे (अर्थतः बहुव्रीहिसदृशः प्रयोगः), ‘कुम्भम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अष्ट-उत्तर-शतेwhen (the count) is 108
अष्ट-उत्तर-शते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; संख्यासमासः ‘शतस्य उत्तरं अष्ट’ = 108; ‘अष्टोत्तरशते’ = in (the count of) one hundred and eight
जातेwhen it has occurred
जाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formभूतकाले क्त (past participle) ‘जात’; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सति-सप्तमी—‘when it has occurred’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (again)
दीपम्the lamp
दीपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रदर्शयेत्should show
प्रदर्शयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√दृश् (धातु) (causative sense ‘to show’)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्