Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda

Lalitopākhyāna Context

साक्षात्सैव महालक्ष्मीः श्रीचक्रमिति तत्त्वतः / यदभ्यर्च्य महाविष्णुः सर्वलोकविमोहनम् / कामसंमोहिनीरूपं भेजे राजीवलोचनः

sākṣātsaiva mahālakṣmīḥ śrīcakramiti tattvataḥ / yadabhyarcya mahāviṣṇuḥ sarvalokavimohanam / kāmasaṃmohinīrūpaṃ bheje rājīvalocanaḥ

Pada hakikatnya, Śrīcakra itu sendiri ialah Mahālakṣmī yang nyata. Setelah memuja Cakra itu, Mahāviṣṇu—bermata laksana teratai—mengenakan rupa Kāmasaṃmohinī, yang memesona dan mengelirukan seluruh alam.

साक्षात्directly, in person
साक्षात्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रत्यक्षार्थे
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
श्रीचक्रम्Śrīcakra
श्रीचक्रम्:
Karta (कर्ता/Predicate-nominative)
TypeNoun
Rootश्री-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः चक्रम्)
इतिthus, as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शनार्थक अव्यय (quotative)
तत्त्वतःin truth, essentially
तत्त्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तसिल्-प्रत्ययान्त; ‘in reality/essentially’
यत्which
यत्:
Karma (कर्म/Relative object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Rootअभि+अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having worshipped’
महाविष्णुःMahāviṣṇu
महाविष्णुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा-विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् विष्णुः)
सर्वलोकविमोहनम्that which deludes all worlds
सर्वलोकविमोहनम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootसर्व-लोक-विमोहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां लोकानां विमोहनम्)
कामसंमोहिनीरूपम्the form of the deluder of desire
कामसंमोहिनीरूपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकाम-संमोहिनी-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कामस्य संमोहिनी या सा; तस्याः रूपम्)
भेजेassumed/partook (of)
भेजे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राजीवलोचनःthe lotus-eyed one
राजीवलोचनः:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootराजीव-लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (राजीववत् लोचने यस्य)