Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna

हस्तलाघववेगेन न प्राज्ञायत किञ्चन / महाराज्ञीकरांभोजव्यापारं शरमोक्षणे / शृणु सर्वं प्रवक्ष्यामि कुम्भसंभव सङ्गरे

hastalāghavavegena na prājñāyata kiñcana / mahārājñīkarāṃbhojavyāpāraṃ śaramokṣaṇe / śṛṇu sarvaṃ pravakṣyāmi kumbhasaṃbhava saṅgare

Dengan kelincahan dan kepantasan tangan, tiada apa pun dapat disedari. Gerak tangan bagai teratai Sang Maharani ketika melepaskan anak panah tidak tertangkap oleh pandangan. Dengarlah, wahai Kumbhasambhava, akan kukisahkan semuanya tentang pertempuran itu.

हस्त-लाघव-वेगेनby the speed of (her) hand-skill
हस्त-लाघव-वेगेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक) + लाघव (प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (हस्तस्य लाघवेन यः वेगः)
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
प्राज्ञायतwas perceived/known
प्राज्ञायत:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + ज्ञा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावकर्मणि प्रयोगः (it was known)
किञ्चनanything
किञ्चन:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित/अल्पार्थक (anything)
महा-राज्ञी-कर-अम्भोज-व्यापारम्the activity of the great queen’s lotus-hand
महा-राज्ञी-कर-अम्भोज-व्यापारम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राज्ञी (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक) + व्यापार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (महाराज्ञ्याः कराम्भोजस्य व्यापारः)
शर-मोक्षणेin the releasing of arrows
शर-मोक्षणे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + मोक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शराणां मोक्षणम्)
शृणुlisten
शृणु:
सम्बोधन-प्रेरणा (Addressed injunction/आज्ञा)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI shall tell
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future/भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कुम्भ-संभवO pot-born one (Agastya)
कुम्भ-संभव:
सम्बोधन (Vocative address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक) + संभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कुम्भात् सम्भवः)
सङ्गरेin the battle
सङ्गरे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसङ्गर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन